maandag 21 december 2009

Gemis

Ben een beetje de weg kwijt.

Schoonvader plotseling overleden. Huis gedompeld in rouw.
Gisteren grote afsluitende voorleesmiddag van Schrijfgenoten. Troostend warm bad. (Ik mis ze nu al, onze eerste lichting Schrijfgenoten met hun prachtige verhalen.)

En wat doe ik? Ik bezoek mijn eigen blog. Ik blader wat rond. Doe ik dat in de hoop dat iemand anders er in de Tussentijd een berichtje op heeft gezet? Ik geloof het wel.
Nou ja, eigenlijk heb ik geen idee...

woensdag 9 december 2009

Schrijven

Elk woord weet iets van de vicieuze cirkel

Kun je zeggen dat juist de kleinste voorwerpen, al is het maar een trompet, een accordeon of een zakdoek, samenvoegen wat in het leven het minst bij elkaar past? Dat de voorwerpen ronddraaien en in hun afwijkingen iets hebben wat aan de herhalingen gehoorzaamt - aan de vicieuze cirkel? Je kunt het denken, je kunt het niet zeggen. Maar wat je niet kunt zeggen, kun je schrijven. Want schrijven is iets zwijgends, is van je hoofd naar je hand werken. Je mond wordt overgeslagen. Ik heb in de dictatuur veel gepraat, meestal omdat ik had besloten niet op de trompet te blazen. Meestal heeft het praten ondraaglijke gevolgen gehad. Maar het schrijven is in het zwijgen begonnen, daar op die fabriekstrap, waar ik meer met mezelf moest afspreken dan je kon zeggen. Wat er gebeurde viel niet meer met praten uit te drukken. Hoogstens de uiterlijke toevoegingen, maar niet de omvang daarvan. Die kon ik alleen nog maar zwijgend in mijn hoofd formuleren, in de vicieuze cirkel van de woorden bij het schrijven. Ik reageerde op de doodsangst met levenshonger. Die was woordhonger. Alleen de werveling van de woorden kon mijn toestand vatten. Die formuleerde wat met mijn mond niet te zeggen was. Ik holde in de vicieuze cirkel van de woorden achter het meegemaakte aan, totdat iets zo opdook als ik het daarvoor niet had gekend. Parallel aan de werkelijkheid kwam de pantomime van de woorden in actie. Zij respecteert geen reële dimensies, ze maakt de hoofdzaken kleiner en de bijzaken groter. De vicieuze cirkel van de woorden brengt het meegemaakte halsoverkop een soort betoverde logica bij. De pantomime is woedend en blijft angstig, en is even verslaafd als verveeld. Het thema dictatuur is daar automatisch bij, omdat vanzelfsprekendheid nooit meer terugkomt wanneer je daar bijna volledig van beroofd bent. Het thema is impliciet aanwezig, maar het zijn de woorden die mij in bezit nemen. Zij lokken het thema naar waar ze maar willen. Niets klopt meer en alles is waar.

Uit de Nobelprijsspeech van Herta Müller

dinsdag 8 december 2009

Het Geluk van de Eenzaamheid

Zelden zo'n warrig interview gelezen. Wat wil Connie Palmen nou eigenlijk zeggen?

In het kort. Kluun deugt niet. Cees Nooteboom wel. Maar Palmen wil toch liever geen waardeoordelen uitspreken. De meetlat is volgens haar de mate van bezieling en originaliteit van een roman. En engagement, natuurlijk. Maar ach, ook weer niet echt, want uiteindelijk draait het allemaal om stijl.

"Stijl is iets persoonlijks, je kunt nauwelijks uitleggen waarom iemands stijl je al dan niet aanstaat. Daarom zeg ik ook in mijn boek: alles wat ik hier schrijf is niet voldoende om de waarde van een roman te bepalen.”

MAAR

"Met Het geluk van de eenzaamheid probeer ik criteria aan te reiken om het kaf van het koren te scheiden. Daarmee verzet ik mij tegen de nivellering van hoge en lage cultuur die tegenwoordig in zwang is.”

Hallo-o-o! Ga je doen wat je beoogt, Connie? Of een beetje, maar niet helemaal? Of helemaal niet bij nader inzien? Ik heb het boek al besteld, ik kan niet meer terug. Ik vrees het ergste. Dit wordt een warrige kerst, rond een pan met hete brij.

donderdag 3 december 2009

Origineel manuscript

Kijk mee over de schouder van Charles Dickens. Fascinerend: het originele manuscript van a Christmas Carol.

woensdag 2 december 2009

De Papieren Man

wint Dutch Bloggie voor Beste Literatuur Blog.
Gefeliciteerd.

Wel jammer dat Schrijfkoorts het niet werd, maar goed, wie weet, een ander jaar...

dinsdag 1 december 2009

Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder

Voor degene in een schuilhoek achter glas
Voor degene met de dichtbeslagen ramen
Voor degene die dacht dat-ie alleen was
Moet nu weten, we zijn allemaal samen

Voor degene met `t dichtgeslagen boek
Voor degene met de snelvergeten namen
Voor degene die `t vruchteloze zoeken
Moet nu weten, we zijn allemaal samen

refr.:
Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder
Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder
Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder
Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder
Niet zonder ons

Voor degene met de slapeloze nacht
Voor degene die `t geluk niet kan beamen
Voor degene die niets doet, die alleen maar wacht
Moet nu weten, we zijn allemaal samen

Voor degene met z`n mateloze trots
In z`n risicoloze hoge toren
Op z`n risicoloze hoge rots
Moet nu weten, zo zijn we niet geboren

refr.

Voor degene met `t open gezicht
Voor degene met `t naakte lichaam
Voor degene in `t witte licht
Voor degene die weet, we komen samen

refr.

Niet zonder ons (15x)