TUSSENTIJD

Voorbij

2010-08-26T18:02:00.007+02:00

Het is tijd om dit weblog te sluiten.

Opeens weet ik het zeker.

Al drie maanden is het hier windstil.

Dat is niet goed voor een weblog.

Sterker, is het nog wel een weblog als je zelden een tekst toevoegt?

Nee.

Nou, dat bevalt me niet.

Een weblog als een dood paard. En ik maar sjorren? Nee.

Het is de hoogste tijd om officieel de verbinding te verbreken.

Misschien dat ik weer ga bloggen, o, vast wel - maar niet hier, niet in de Tussentijd.

De Tussentijd? Dat was die inspirerende periode tussen mei 2007 en augustus 2010. Voorbij.

Nu.

--------------------------------

Reacties doen me goed.

Ai, Jeanet, lezen dat je stopt met je blog, dat doet me pijn. Wat een verlies. Ik heb het steeds met zo veel plezier gelezen! Ik vind het heel erg jammer en tegelijkertijd heb ik veel bewondering voor je moed. Stoppen als je voelt dat je moet stoppen. Machtig.

Manifest van Terschelling

2010-06-16T11:21:00.001+02:00

Onderteken het Manifest van Terschelling

Uit nutteloze noodzaak

(fragment gedicht Ramsey Nasr)

ik was van plan een heldenstuk te schrijven
over het belang van kunst
haar grote nut maar mijn blad zweeg indrukwekkend
en alle muzen weken
de waarheid is
zij heeft geen nut
kunst is maar een bijproduct
zij is niet nodig om te kunnen
eten, neuken, ademen
maar één ding kan ze
zij kan vechten waar ik vlucht
zij kan, met haar ene giftand
zij het voor een kort moment
mij redden van de eeuwigheid
en dit verlammend gat verlammen
bij een vijand zonder handvat
helpt alleen het nutteloze
dan helpt kerven in een bot
stieren schetsen in een grot
dan helpt de nachtwacht
en het zingen bij een dode
uit nutteloze noodzaak
schiep kunst de mens
en als ik verstijf op mijn savanne
van bedreigend vrije tijd
als ik mijzelf vervloek
om dit uitzicht zonder eind
als mijn kop breekt van het licht
dan huil ik niet, dan schreeuw ik niet
ik hang mijzelf niet op
maar pak een pen
en schrijf u dit gedicht

Dichter des Vaderlands,
Ramsey Nasr

Fifties and beyond

2010-06-11T16:41:00.004+02:00

O, help, het is echt een genootschap. Dacht ik er gisteren nog met een geintje onderuit te kunnen komen, vandaag viel deze email op mijn deurmat. Het begint op een oude-wijven-complot te lijken...

Women in their fifties and beyond are some of the most powerful women living on the planet today. Having been first-hand witnesses to, and benefactors of, the sweeping cultural changes brought forth by the feminist movement, elder women now have unprecedented access to freedom, wisdom, and resources that position them as key players in furthering the evolution of consciousness for the future.

Yet, despite the catalytic potential inherent in our elder generations of women, many of us still carry outmoded cultural misconceptions and baggage about what it means to be an aging woman in our society; which often causes us to shy away from bringing forth our greatest gifts to the world.

J. stresses the importance of older women trading in their outdated cultural beliefs about what it means to be an older woman, in order that we might fully step into our sacred calling to become Sages of conscious evolution. For her, a Sage is a stoic and wise elder woman who optimizes the gifts, experiences and wisdom she has amassed throughout her life as an offering of light and guidance for future generations.

Nieuwsbrief Feminine Power, womenontheedgeofevolution.com

Geheim Genootschap

2010-06-10T11:24:00.000+02:00

Iemand schrijft: Welkom bij de club van vitale, rijpe vrouwen!
Ik ontvang een kaartje: Gefeliciteerd, je bent de poort door.
Weer een ander emailt: Je hoort er nu bij, bij de wijze vrouwen.

Terwijl het volgens mij mijn levensopdracht is om me zo autonoom en onafhankelijk mogelijk te bewegen door alle aspecten van mijn leven (zonder asociaal te zijn, overigens) --- blijk ik opeens bij een Geheim Genootschap te horen. Help.

Godzijdank heb ik tot nu toe geen uitnodigingen ontvangen voor maandelijkse borrelavonden of wekelijkse vergaderingen. Ik ben op mijn hoede en wacht af.

Vijftig

2010-06-09T10:00:00.000+02:00

Het uitzicht vanaf de berg is magnifiek, welke kant ik ook op kijk.

Achter me ligt een bekend landschap, maar vanaf deze hoogte ziet dat er toch weer nieuw uit. Een verrassend perspectief.

Voor me ligt uitnodigend, maar onbekend terrein. Een veelbelovende vlakte! Veel minder dor dan ik had gevreesd.

Ik wacht nog even met afdalen. Ik zet mijn tentje op en verwonder me over het gloednieuwe uitzicht van vijftig.

50

2010-06-08T11:25:00.000+02:00

He, he, ik heb het gehaald.
Vijftig.
Hoera. Hoera. Hoera.

De eerste mail (3)

2010-05-10T17:42:00.004+02:00

Het zal wel komen, omdat ik binnenkort vijftig word. Maar nummer drie duikt op! Nu is mijn middelbare schooltijd aan de beurt. Het is R. Wij zaten zes jaar lang bij elkaar in de klas. Ook met R. heb ik niet eerder gemaild. R. was een knappe jongen met dik, zwart krullend haar en een zacht gezicht. Wij plaagden hem met zijn beginnende snorretje. Loeders. Volgens mij had hij zigeunerbloed.

R. (nu middelbare man, beetje gezet, grijs haar) schrijft: Ik vind het trouwens leuk om zo met je te mailen, bijzonder hoe we vrij door de ‘wat- doe -je- tegenwoordig-barriere’ heenraken.

Fijn dat hij zoiets benoemt. Ik schrijf hem hoe doodongelukkig ik was op de middelbare school. Hij vindt het jammer dat hij dat destijds niet gemerkt heeft. Dat doet me goed, zo'n aardige reactie. Ik neem het hem niet kwalijk. Ik liet ook niets merken. Ben je gek, ik keek wel uit.

Nog nooit heb ik zoveel de slappe lach gehad als in die tijd. Dat begon 's ochtends vroeg op de fiets. En aan het eind van de dag ging ik weer brullend naar huis. Ik was regelmatig moe. Uitgeput. Groeipijnen, zei de dokter. Lachen. Vriendinnen. Lachen. Jongens. Lachen. Leraren. Lachen.

Een opgewekte tijd, de middelbare school. Goh, nou. Wat ben ik liever? Vijftig of vijftien?

De eerste mail (2)

2010-04-29T17:24:00.004+02:00

En toen kreeg ik 'out of the blue' een mailtje van Jana. Ook zo iemand met wie ik nooit eerder mailde.
(O, wat hou ik toch van internet, dat spinneweb waardoor we nooit meer iemand hoeven kwijt te raken.)

Ik kende Jana in New York. Zij was actrice en had een monoloog geschreven. En ik regisseerde haar. Het was in de tijd dat we nog jong en veelbelovend waren. Als je ergens jong en veelbelovend kunt zijn, dan is het wel in New York. En dat waren we dus.

Nu woont Jana in Sacramento met een peutertje van drie. En ik in Amsterdam. We hebben elkaar, even rekenen, zo'n negentien jaar geleden voor het laatst gezien. Ik weet nu niet wat ik moet schrijven aan haar. Hoe haal je negentien jaar in? Waar te beginnen?

Dus schrijft zij over dat peutertje van haar en ik over mijn bijna-volwassen zonen. Typisch voor moeders. Bij gebrek aan onderlinge gespreksstof, beginnen ze altijd over hun kinderen. Hun veelbelovende kroost.

De eerste mail (1)

2010-04-22T18:09:00.012+02:00

Vandaag mailde ik met iemand die ik 29 jaar geleden ontmoette.
(Nou ja, iemand? Ja. Iemand. Het was een hij.
Hij en ik hadden iets met elkaar. Iets? Ja, best wel iets.)

Vandaag mailden we elkaar voor het eerst in ons leven.
We hadden zeker twintig jaar geen contact gehad. Toen bestond er nog geen mail.
Hoe deden we dat? We belden of schreven elkaar brieven. Lange lappen tekst. Kleine berichtjes.

Nu schrijft hij: Dus jij hebt een betekenisvol leven achter de rug.
Beng. Ja. Dat kwam aan.

Vooral door dat 'achter de rug'.
En ook door dat 'betekenisvol'.
Door die hele zin dus.
En dat die zin nou juist van hem kwam.
En dat na zoveel jaar.

Weet ik veel, de zin echoot na.
Na.
Na. Na.

Na.

Na.

Carpe Diem

2010-04-22T18:05:00.002+02:00

Dit helpt.
http://www.carpediemdaily.com

Chaos

2010-04-20T22:39:00.005+02:00

Biodanzales. Thema: de essentie van mens-zijn. Taal. De kunst van het creëren. Chaos en creatie. Dat chaos nodig is om tot iets nieuws te komen. Het is waar. Het is walgelijk, onverdraaglijk waar.

Want hoe lang durven we op brokstukken te zitten, temidden van geklieder of rafelige eindjes? Chaos is op zijn zachtst gezegd onprettig. Het is plakkerig. Onoverzichtelijk. En viezig. Modder tussen je tenen. Zweet. Het stinkt. Het is ondoorzichtig. Je weet niet waar het toe leidt. Het is vaag. Niet te doen.

Schrijven: de zinnen laten spreken, gewoon maar woord voor woord laten komen, en dan aan het eind van de dag de opwelling bedwingen om de boel op te ruimen. Aan te harken. Of uit te leggen - dat is ook een vorm van opruimen.

Dus, mijn opdracht is om vage rommel te durven schrijven, dat te laten staan en het niet te kunnen verantwoorden. Later teruglezen en kijken wat het is. Alsnog weggooien. Er iets uitvissen. Of er iets anders van maken.

En zo voort. En zo voort. Het is niet vrijblijvend, chaos. En er is moed voor nodig. En zo voort. En zo voort. Jezelf een schouderklopje geven, helpt. En zo voort. En zo voort. Erover schrijven ook.

April doet wat hij wil

2010-04-14T12:56:00.000+02:00

Het wil maar geen april worden. Op dit blog, dan he.
Ik word binnenkort vijftig. Is het over met de Tussentijd?

Jutten in Amsterdam

2010-03-31T17:35:00.001+02:00

Op vrijdag 2 april is het zover, dan arriveren zestien mensen op het eiland Terschelling voor de workshop Woorden Jutten aan Zee. Dat is goed nieuws, want die workshop geef ik met mijn Schrijfatelier.

Vandaag voorbereiden, dus. Een dagje denken, draaien en zoeken. En nu?
Nu is het 17 uur en staat er een koffertje klaar. Een raar koffertje, tot de nok gevuld met vakkennis, vertrouwen en intuïtie. Dat klinkt abstracter dan het is.

Een map die uitpuilt met gedichten, brieven en columns. Omdat er zoveel goeie schrijvers zijn, aan wie we ons kunnen spiegelen. De Matheaus Passion in vertaling van Jan Rot. Het verhaal De Brieven van Kader Abdolah. Plastic eieren om schrijfopdrachten in te verstoppen. Kerstlichtjes en een kleed met grasmotief, omdat dat zo lente-achtig oogt. Kleurpotloden. Pennen. Plakband. Een dierensprookje van Toon Tellegen natuurlijk. Gelukkig vind ik op de valreep de cd van Spinvis. Het nummer: Voor ik Vergeet.

Voor ik vergeet. Zeg dat wel.
Een dagje jutten in Amsterdam.
Morgen richting Terschelling. Zin.

Jij en ik

2010-03-26T15:09:00.003+01:00

'Jij beschermt mij. Je leest samen met mij in mijn reddende boeken. Je wijst me woorden aan. Je drukt op de lantaarnknopjes tussen mijn ogen en mijn hersencellen, ik zie filmpjes die jij hebt gefilmd. Jij fluistert er een ondertiteling bij.
(....)
En ook als ik schrijf zit jij bij het doorgeefluik.
Je gooit met vreemde woorden die je voor de gelegenheid aan elkaar hebt geplakt.
Je trekt personages tevoorschijn en roept:' Edward, Edward, deze dan? Of deze? Ze zijn allemaal lief!'
(....)
'Jij houdt mijn hand vast en je laat de hele wereld denken dat het andersom is. Dat ik de jouwe vasthoud. 'Geeft toch niet,' zeg je.
'Geeft wel', zeg ik, 'het jongetje redt de meneer.' 'Haha,' zeg jij, en ik zeg:
'Beloof het dan. Beloof het me dan. Dat je nooit meer, nooit meer loslaat.'
En jij fluistert: 'Wat klinkt dat nou weer serieus ineens.'
Maar je hand knijpt hard in die van mij.'

Jij en ik door Edward van de Vendel
(uit Titaantjes waren we - Schrijvers schrijven zichzelf ter gelegenheid van de 75ste boekenweek)

Komrij

2010-03-25T13:03:00.001+01:00

'Voor jou, mijn jongen van twaalf, was literatuur nog een ideaal. Boeken konden je meer vertellen dan mensen, teksten waren je vrienden. Je kon al lezend de gekste vrienden verzamelen. De literatuur was een snoepwinkel, een hemelse vitrinekast.
(.....)
Vaarwel, mijn bleke jongen. Als je dan toch een goede raad van me wilt, dan wil ik je die van harte geven. Begin een brillenwinkel.'

Brief aan mezelf, toen ik jong en groen was door Gerrit Komrij
(uit Titaantjes waren we - Schrijvers schrijven zichzelf ter gelegenheid van de 75ste boekenweek)

Lente

2010-03-14T13:52:00.001+01:00

Zoon (19) zegt stralend: 'Ik kan echt voelen dat de lente is begonnen. Jij?'
Ik schiet in de lach om zoveel optimistische onwaarheid, want ik heb net de hond uitgelaten en kom thuis met een bevroren neus en natte slierten haar. Hallo, dat is toch geen lente? Ik veeg mijn bril schoon en kijk nog eens goed naar hem.
'Volgens mij ben je verliefd, of niet?'
'Ja', geeft hij stomverbaasd toe. 'Hoe weet jij dat nou weer?'

Het Geluk van de Eenzaamheid (3)

2010-03-05T16:08:00.001+01:00

'Een origineel kunstwerk kan alleen origineel zijn wanneer het zich verhoudt tot een traditie. Zoals het buitenbeentje een familie nodig heeft waarvan het afwijkt, heeft een uitzonderlijk kunstwerk de geschiedenis nodig waarop het een uitzondering vormt. Naar mijn idee is de schrijver, vanaf het moment waarop de moderne roman ontstond, een onderzoeker van de scheppende en verwoestende invloed van bestaande ficties op de persoonlijke werkelijkheid. De ziel is een fabricage van traditie en oorspronkelijkheid.'

Connie Palmen, Het geluk van de eenzaamheid (pag. 19)

Het Geluk van de Eenzaamheid (2)

2010-03-03T16:02:00.001+01:00

'Dat is de paradox van stijl. Het hoogstpersoonlijke kan zich alleen manifesteren door gebruik te maken van confectie, van beschikbare middelen die iedereen gebruikt en die dus onpersoonlijk zijn. De taal is zo'n middel. De taal is van iedereen, ze is doortrokken van traditie, geschiedenis en alledaagsheid. Het is dan ook de kunst erin te klinken als geen ander voor jou klonk.'

Connie Palmen, Het geluk van de eenzaamheid (pag.61)

Het Geluk van de Eenzaamheid (1)

2010-03-01T15:58:00.003+01:00

'Wat een auteur uniek en bijzonder maakt is dat wat het meest aan zijn eigen macht en inzicht ontglipt, en dat is zijn stijl. (...) Stijl is het summum van wie je bent, het karakteristieke van je persoonlijkheid, het markante van je handschrift, het is je zichtbaar geworden ziel.'

Connie Palmen, Het geluk van de eenzaamheid, pag. 59/60

If on a Winter's Night...

2010-02-10T22:50:00.004+01:00

Ik ben blij dat het weer opnieuw vriest en sneeuwt. Het past beter bij de cd van Sting die ik onlangs aanschafte: If On a Winter's Night..

Als ik in vorige levens geloof - en waarom niet - dan was ik ooit een vrouw op het Engelse platteland in een afgelegen cottage, vol boeken, waar de vogels dwars doorheen vliegen, zonder mensen, zonder vrienden. Een zelfverkozen vrijheid.

Door de liedjes van Sting weet ik dat dan opeens zeker.
En door de kou van vandaag kan ik er weer beter van genieten.

Dus ja, van mij mag het nog wel even doorwinteren.

Strijken

2010-02-03T22:19:00.002+01:00

Luisteren en dansen. Het kan. Ik heb het gisteren gedaan.

Eb

2010-02-02T12:53:00.001+01:00

Ik trek mij terug en wacht.
Dit is de tijd die niet verloren gaat:
iedre minuut zet zich in toekomst om.
Ik ben een oceaan van wachten,
waterdun omhuld door 't ogenblik.
Zuigende eb van het gemoed,
dat de minuten trekt en dat de vloed
diep in zijn duisternis bereidt.

Er is geen tijd. Of is er niets dan tijd?

Uit: Vergezichten en gezichten van Vasalis

Wij

2010-02-01T21:54:00.004+01:00

De stilte deed me goed. Ik schreef veel. Ik had invallen en ideeën. Heerlijk was het. Het was net alsof de schrijver-in-mij rustig had zitten wachten, tot ik eindelijk, eindelijk, eindelijk weer eens stil zou zijn. Het blijkt een trouwe metgezel te zijn die niet zo hard praat en met weinig genoegen neemt - die schrijver-in-mij. Maar die verrassend veel te vertellen heeft, als ik maar luister. Als ik mijn grote snater maar eens hou. Als, dan.

En nu? O, ik leid zo'n interessant, lawaaierig leven. Tjonge.

Ik ren naar Albert Heijn.
Ik maak offertes.
Ik neem de telefoon op.
Ik email.
Ik ga naar de sportschool.
Ik reserveer kaartjes voor het Muziektheater.
Ik geef cursussen.
Ik eet met vriendinnen.
Ik klets met mijn kinderen.
Ik blog. Ik. Ik. Ik. Ik. Ik. Ik.

Behalve 's ochtends tussen 9 -11. Dan is het tegenwoordig stil. Ik zit, doe muziek aan, hou mijn vingers boven het toetsenbord - en heel heel zachtjes, zachtjes komt het.
De schrijver-in-mij fluistert. Ik luister. En ik tik. De schrijver neemt de tijd, waardoor mijn ochtenden heel lang lijken.

Ik ben trots dat het ons lukt. En ik hoop dat het langzamerhand tot een gewoonte zal inslijten. Want een beter begin van de dag kan ik ons niet wensen.

Stil in mij

2010-01-30T12:37:00.002+01:00

Als het golft

2010-01-23T12:43:00.003+01:00

We mochten niet lezen. Niet emailen. Niet sms-en. Niet naar muziek luisteren. Niet bellen. Niet snoepen.
Niets om naar te grijpen, om te ontkomen aan die akelige stilte.

Ik had twee vluchtroutes bij me. Voor de zekerheid.

1) De verzamelde gedichten van Vasalis.
2) Mijn I-pod

Op dag twee snakte ik naar muziek.
En tot mijn verrassing was het De Dijk die me aanstak.
Vasalis en Huub van der Lubbe. Goed gezelschap.

ALS HET GOLFT

Als het golft dan golft het goed
Niet te stuiten, niet te sturen
Duurt het dagen, duurt het uren

Als het golft dan golft het goed
Niet te stuiten, niet te sturen
Duurt het dagen, duurt het uren
Als het golft dan golft het goed

Op de mooiste zomeravond
Bij de ondergaande zon
In de hand het laatste glaasje
Niemand weet hoe het begon

Op de rimpelloze vlakte
Van een vlekkeloos bestaan
Kan het plotseling gaan waaien
Ook al wil je er niet aan

Als het golft dan golft het goed
Niet te stuiten, niet te sturen
Duurt het dagen, duurt het uren
Als het golft dan golft het goed

In de luwte van de leegte
In de kelder van de kroeg
Waar de vaten rustig wachten
Iedereen heeft toch genoeg

Op de dansvloer van het leven
Met een tango voor de boeg
Kan het zomaar heftig stormen
Ook als niemand er om vroeg

Als het golft dan golft het goed
Niet te stuiten, niet te sturen
Duurt het dagen, duurt het uren
Als het golft dan golft het goed

Als de akkers overstromen
En de gaten gaan niet dicht
Wil geen mens eraan geloven
Morgen wordt het toch weer licht

Als het golft dan golft het goed
Niet te stuiten, niet te sturen
Duurt het dagen, duurt het uren
Als het golft dan golft het goed

Stilte, soms

2010-01-19T11:25:00.010+01:00

En stil was het!

Zoemend, krijsend, gillend, trillend, stampend stil. Soms.
Maar ook broos, zacht, wit, sereen, diep doorzichtig stil. Soms.

We praten en ratelen en ruisen maar door.
Als rietpluimen in de wind. We kunnen er niks aan doen.
Het enige wat er opzit is ernaar kijken en het laten.

Het lawaaigordijn liet zich soms opzij schuiven.
Stilte erachter.
Witte sneeuwvlakte.
Levenslust.
Zin om iets te maken. Te schrijven.

Net als je dacht dat je wist wat stilte was, was het weer anders.
Stilte laat zich niet voorspellen.
Stilte geeft geen houvast.

Stilte is een leermeester.

Soms.

Stilte

2010-01-12T11:02:00.000+01:00

Woensdag (morgen!) vertrek ik vijf dagen uit mijn dagelijkse, gewone leven. Ik ga op stilteretraite. Een half jaar geleden bedacht ik dat ik dat wilde. Maar nu het zover is, heb ik er helemaal geen zin in.

Mijn kinderen voelen mijn twijfel en gebruiken die ruimte om me flink te plagen. Ze stellen vragen die ik mezelf ook stel. Zoveel geld betalen om stil te moeten zijn, dat is toch zonde? Mag je dan wel lezen? Niet? En muziek luisteren? Geen muziek?! En als je naar de wc moet, hoe maak je dat dan duidelijk? Of aan tafel, als je het zout wilt?

Ik weet het ook niet, jongens, zeg ik dan. Zondagavond ben ik thuis en dan zal ik er alles over vertellen.

En ik denk, misschien is het goed om je moeder iets te zien ondernemen waarvan ze zelf de uitkomst ook niet weet. Misschien ook niet.

Opvoeden is sowieso een riskante onderneming.
Praten ook.
Om van zwijgen nog maar te zwijgen.

Voeten van Sven

2010-01-11T14:55:00.000+01:00

Gisteren stond er een grote foto in NrcNext. Van een paar afzichtelijke voeten. Het waren de voeten van Sven Kramer, gefotografeerd vlak nadat hij Europees kampioen was geworden. Sven, die schaatst alsof het hem geen enkele moeite kost, onze kampioen die lachend over het ijs danst -- heeft na afloop dus ook menselijke bijna-dode voeten, met afgestorven tenen en een veld van gele blaren.

Dat is bemoedigend. Dat heeft hij er dus voor over. Zulke kapotte voeten en toch blijven lachen en vooral doorschaatsen.

In het Schrijfatelier wordt vaak verzucht: 'Ik wil graag een boek schrijven', of 'O, wat zou het prachtig zijn om mijn boek gepubliceerd te zien.' Ik weet dan nooit zo goed wat ik moet zeggen. Aan de slag! Wat let je? Schrijf dan!?

Nu kan ik gewoon die foto laten zien. De afgekloven voeten van Sven zeggen namelijk alles over:

talent,
ambitie,
toewijding,
afzien,
doorzettingsvermogen

en eventueel (als het meezit maar dat weet je nooit van te voren)

succes.

(En nu de foto nog op internet zien te vinden, zodat ik hem op dit blog kan zetten. Wie helpt?)

Fik

2010-01-05T23:32:00.011+01:00

Mijn schoonvader is nog steeds dood.

Zijn flat wordt opgeruimd.
Wij nemen mee -

Een fotolijstje van perspex.
Een zelfgemaakte kandelaar van messing.
Een maggi-houdertje.
Een bakbeest van een televisie.
Twee leren stoelen, jaren zeventig.
Een ring. Een hangertje met steentje.
Een doosje dobbelstenen.
Een houten stoel.
De houtbewerkte naaidoos.
Nieuwe bergschoenen.

Het is een allegaartje dat bij hem hoorde en (nog) niet bij ons. Dat blijft er dus van een mens over: een berg losse spulletjes.

Mijn hele huis lijkt verdomme opeens vol te staan met onbezielde dingen. Dingen? Zeg maar gerust rotzooi. Een rommelmarkt is het hier. Ik waad dagelijks door regelrechte troep. Ik heb een (bijna) onbeheersbare drang om mijn levenloze huisraad in zijn geheel op de stoep te zetten. Voordat anderen het doen.

Of... en dit is echt een goed idee, mag ik alsjeblieft straks gecremeerd worden met een extra kist vol (dag-) boeken, computers, t-shirts, sokken, keukengerei, laarzen, dobbelstenen, maggihoudertjes, fotolijstjes?

Dat moet toch kunnen? Een mooie tango van Piazzolla ter begeleiding en hopla, de fik erin!

Gemis

2009-12-21T14:05:00.004+01:00

Ben een beetje de weg kwijt.

Schoonvader plotseling overleden. Huis gedompeld in rouw.
Gisteren grote afsluitende voorleesmiddag van Schrijfgenoten. Troostend warm bad. (Ik mis ze nu al, onze eerste lichting Schrijfgenoten met hun prachtige verhalen.)

En wat doe ik? Ik bezoek mijn eigen blog. Ik blader wat rond. Doe ik dat in de hoop dat iemand anders er in de Tussentijd een berichtje op heeft gezet? Ik geloof het wel.
Nou ja, eigenlijk heb ik geen idee...

Schrijven

2009-12-09T09:00:00.007+01:00

Elk woord weet iets van de vicieuze cirkel

Kun je zeggen dat juist de kleinste voorwerpen, al is het maar een trompet, een accordeon of een zakdoek, samenvoegen wat in het leven het minst bij elkaar past? Dat de voorwerpen ronddraaien en in hun afwijkingen iets hebben wat aan de herhalingen gehoorzaamt - aan de vicieuze cirkel? Je kunt het denken, je kunt het niet zeggen. Maar wat je niet kunt zeggen, kun je schrijven. Want schrijven is iets zwijgends, is van je hoofd naar je hand werken. Je mond wordt overgeslagen. Ik heb in de dictatuur veel gepraat, meestal omdat ik had besloten niet op de trompet te blazen. Meestal heeft het praten ondraaglijke gevolgen gehad. Maar het schrijven is in het zwijgen begonnen, daar op die fabriekstrap, waar ik meer met mezelf moest afspreken dan je kon zeggen. Wat er gebeurde viel niet meer met praten uit te drukken. Hoogstens de uiterlijke toevoegingen, maar niet de omvang daarvan. Die kon ik alleen nog maar zwijgend in mijn hoofd formuleren, in de vicieuze cirkel van de woorden bij het schrijven. Ik reageerde op de doodsangst met levenshonger. Die was woordhonger. Alleen de werveling van de woorden kon mijn toestand vatten. Die formuleerde wat met mijn mond niet te zeggen was. Ik holde in de vicieuze cirkel van de woorden achter het meegemaakte aan, totdat iets zo opdook als ik het daarvoor niet had gekend. Parallel aan de werkelijkheid kwam de pantomime van de woorden in actie. Zij respecteert geen reële dimensies, ze maakt de hoofdzaken kleiner en de bijzaken groter. De vicieuze cirkel van de woorden brengt het meegemaakte halsoverkop een soort betoverde logica bij. De pantomime is woedend en blijft angstig, en is even verslaafd als verveeld. Het thema dictatuur is daar automatisch bij, omdat vanzelfsprekendheid nooit meer terugkomt wanneer je daar bijna volledig van beroofd bent. Het thema is impliciet aanwezig, maar het zijn de woorden die mij in bezit nemen. Zij lokken het thema naar waar ze maar willen. Niets klopt meer en alles is waar.

Uit de Nobelprijsspeech van Herta Müller

Het Geluk van de Eenzaamheid

2009-12-08T12:19:00.008+01:00

Zelden zo'n warrig interview gelezen. Wat wil Connie Palmen nou eigenlijk zeggen?

In het kort. Kluun deugt niet. Cees Nooteboom wel. Maar Palmen wil toch liever geen waardeoordelen uitspreken. De meetlat is volgens haar de mate van bezieling en originaliteit van een roman. En engagement, natuurlijk. Maar ach, ook weer niet echt, want uiteindelijk draait het allemaal om stijl.

"Stijl is iets persoonlijks, je kunt nauwelijks uitleggen waarom iemands stijl je al dan niet aanstaat. Daarom zeg ik ook in mijn boek: alles wat ik hier schrijf is niet voldoende om de waarde van een roman te bepalen.”

MAAR

"Met Het geluk van de eenzaamheid probeer ik criteria aan te reiken om het kaf van het koren te scheiden. Daarmee verzet ik mij tegen de nivellering van hoge en lage cultuur die tegenwoordig in zwang is.”

Hallo-o-o! Ga je doen wat je beoogt, Connie? Of een beetje, maar niet helemaal? Of helemaal niet bij nader inzien? Ik heb het boek al besteld, ik kan niet meer terug. Ik vrees het ergste. Dit wordt een warrige kerst, rond een pan met hete brij.

Origineel manuscript

2009-12-03T17:26:00.005+01:00

Kijk mee over de schouder van Charles Dickens. Fascinerend: het originele manuscript van a Christmas Carol.

De Papieren Man

2009-12-02T11:50:00.001+01:00

wint Dutch Bloggie voor Beste Literatuur Blog.
Gefeliciteerd.

Wel jammer dat Schrijfkoorts het niet werd, maar goed, wie weet, een ander jaar...

Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder

2009-12-01T13:44:00.000+01:00

Voor degene in een schuilhoek achter glas
Voor degene met de dichtbeslagen ramen
Voor degene die dacht dat-ie alleen was
Moet nu weten, we zijn allemaal samen

Voor degene met `t dichtgeslagen boek
Voor degene met de snelvergeten namen
Voor degene die `t vruchteloze zoeken
Moet nu weten, we zijn allemaal samen

refr.:
Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder
Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder
Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder
Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder
Niet zonder ons

Voor degene met de slapeloze nacht
Voor degene die `t geluk niet kan beamen
Voor degene die niets doet, die alleen maar wacht
Moet nu weten, we zijn allemaal samen

Voor degene met z`n mateloze trots
In z`n risicoloze hoge toren
Op z`n risicoloze hoge rots
Moet nu weten, zo zijn we niet geboren

refr.

Voor degene met `t open gezicht
Voor degene met `t naakte lichaam
Voor degene in `t witte licht
Voor degene die weet, we komen samen

refr.

Niet zonder ons (15x)

Oude Journalistiek (2)

2009-11-28T12:53:00.006+01:00

Renate Dorrestein daagt de literatuurcriticus uit zijn oogkleppen af te doen, romans óók - juist - op morele vraagstukken te bevragen en de literair-technische aspecten niet boven alles te stellen.

"Romans onderzoeken wat het betekent mens te zijn, ook in onmenselijke omstandigheden. Romans dagen ons uit ons te verdiepen in dilemma’s die niet de onze zijn. Fictie verruimt de blik en helpt de eigen en andermans onvolkomenheden onder ogen te zien."

Hoe moet het dan wel? Dorrestein geeft de critici huiswerk mee:

* Wees waarheidsgetrouw. Recenseren is een vorm van journalistiek.
* Beweer niet dat een auteur iets ‘niet ambieerde’ in zijn boek. Schrijvers maken bewuste keuzes.
* Vertaal je afkeer van de ethiek van een verhaal niet in vermeende esthetische of ‘literaire’ tekortkomingen.
* Vraag je bij een negatief oordeel af: faalt het boek, faalt de schrijver of ben ik hier bevooroordeeld?
* Wantrouw jezelf als je vindt dat literatuur en moraal elkaar uitsluiten.
* Beschouw het ook als je taak om ontlezing tegen te gaan.
* Denk niet dat lezers negatieve recensies verkiezen boven positieve.

(Bron NRC Handelsblad van 27 november)

Oude journalistiek (1)

2009-11-25T15:26:00.008+01:00

Pauw & Witteman, maandagavond 23 november. Een van de gasten is Tofik Dibi, kamerlid namens GroenLinks, die met een manifest komt om het integratiedebat in Nederland nieuw leven in te blazen. Hij wil stoppen met reageren op Wilders en zijn discriminerende uitlatingen, maar een positief geluid laten horen van hoog opgeleide, goed geïntegreerde moslims (zoals hij zelf).

Een goed initiatief, van een jongen met overtuiging en een heldere blik.

Ondervraag hem. Ondersteun hem. Geef hem de kans om ons kijkers te inspireren. Wens hem succes. Maar nee, het enige wat er gebeurt, is dat het hele plan in mootjes wordt gehakt door opa Witteman.

'Het klinkt zo aardig, maar...'

En dan volgt de gebruikelijke provocerende manier van vragen stellen: het plan is naïef, het is gedoemd te mislukken, de angst haal je niet weg, je redt het niet, je valt Femke Halsema af. En dit alles met een ironisch glimlachje om de mond van de gastheren: kijk die kleine naïeve kut-Marokkaan nou eens spartelen met al zijn positiviteit.

Het aloude journalistieke spelletje is: Dwing de geïnterviewde in een hoek, kijk hoe hij zich eruit redt en als hij net op het droge is duw je hem weer onder met nog zo'n cynische vraag van je lijstje. Dat is dan leuke televisie en een goed interview. (Gelukkig zat daar ook actrice Anna Drijver, die Witteman fijntjes wees op zijn manier van doen. Dat het hier nou precies om gaat! Dat zo'n plan nou eens niet met negativiteit wordt benaderd. Dat was zeer moedig van haar.)

Is het tijd voor pensioen, meneer Witteman? Of, spannender, maar in uw ogen waarschijnlijk naiëf, is het tijd voor een nieuwe vorm van journalistiek? Een journalistiek die kritisch meedenkt en toch ondersteunt?

Bedtime Stories

2009-11-23T13:22:00.000+01:00

Paul Auster

Human beings need stories and we're looking for them in all kinds of places, whether it's television, whether it's comic books or movies, radio plays, whatever form, people are hungry for stories. Children, I mean, think of your own childhood, how important the bedtime story was. How important these imaginary experiences were for you. They helped shape reality and I think human beings wouldn't be human without narrative fiction.

Paul Auster

2009-11-23T13:19:00.003+01:00

I love the internet.
Opeens sta ik oog in oog met Paul Auster.
Paul Auster! Iemand die ik als schrijver zo mateloos bewonder dat ik al verlegen word bij het bekijken van zijn filmpjes op internet. Vreemd, maar waar.
Kijk mee. Luister. En lees zijn boeken.

Don't be a writer

2009-11-22T13:16:00.001+01:00

Paul Auster

So when I talk to young writers, I mostly tell them, don't do it. Don't be a writer, it's a terrible way to live your life, there's nothing to be gained from it but poverty and obscurity and solitude. So if you have a taste for all those things, which means that you really are burning to do it, then go ahead and do it. But don't expect anything from anybody. The world doesn't owe you anything and no one is asking you to do it. And I suppose it's this feeling of accomplishment that young people feel sometimes is that, "Well, of course my book should be published! Of course I should be able to earn a living out of this." Well, it just doesn't work that way.

Koerikoeloem

2009-11-11T13:57:00.003+01:00

De dichtbundel Koerikoeloem van Tjitske Jansen heb ik al aan veel mensen cadeau gegeven. Ook in mijn cursussen heb ik er flink reclame voor gemaakt. Met deze bundel rekt Tjitske Jansen het begrip poëzie op. De bundel is niet alleen hoogst origineel, maar ook moedig. En nu een prijs!

Tjitske Jansen is met de bundel Koerikoeloem de winnaar van de Anna Bijns Prijs 2009.

Uit het juryrapport:
‘Koerikoeloem werpt een originele, gewaagde en verfrissend humoristische blik op tragische gebeurtenissen. Het vormt in z’n diversiteit zo’n compact geheel dat de jury er niet omheen kan. De bundel is licht en donker. De bundel waaiert uit en bindt in. De bundel houdt afstand en schrijnt op de huid. De bundel is een samensmelting van contrasten die schitteren als een juweel.’

Hoera. Hoera. Hoera.

Tussenstand (4)

2009-11-09T09:19:00.015+01:00

Tussentijd is behoorlijk persoonlijk. Van toon. Qua onderwerpen.

Toch zijn er duidelijke privacy-grenzen die ik bewaak. Zo zal ik nooit foto's van mezelf en mijn naasten publiceren. Ik schrijf regelmatig over mijn gezin, vooral vanuit mijn verbazing over de manier van samenleven waarin ik verzeild ben geraakt. Vrienden, man, kinderen komen zo nu en dan langs, maar het gaat altijd uiteindelijk over mij. Mijn beleving. Mijn verwondering. Mijn vragen.

Ijdeltuiterij? Ja, misschien, maar ik noem het liever authentiek. Net zoals ik mijn cursisten in het Schrijfatelier altijd aanmoedig om te zoeken naar een eigen verhaal, een eigen stem, zo experimenteer ik zelf al zoekend op Tussentijd. Tussentijd is atelierwerk.

Hiermee is Tussentijd eigenlijk uitermate representatief voor het werk in Schrijfatelier. Corporate, genoeg? Ja, voorlopig wel, lijkt me.

p.s.
Hoef ik dan helemaal niets aan Tussentijd te veranderen? Jawel. Mijn profiel was teveel die van een hobbyist. En de definitie van Tussentijd was bij nader inzien een wollig verhaal. Maar dat is inmiddels aangepast. En hopelijk verhelderd.

Tussenstand (3)

2009-11-08T09:00:00.009+01:00

Al schrijvend vind ik uit wat Tussentijd voor me betekent. En in Tussentijd ondervind ik wat schrijven voor me kan zijn.

Je kunt je suf piekeren over de blogosfeer en jouw plek daarin, je kunt proberen van te voren te bedenken wat voor blog je beoogt - uiteindelijk groeit een weblog onder je handen. Althans zo vergaat het mij.

Onderwerpen dienen zich aan. Een schrijfstijl ontstaat. Heel vaak begin ik met een intentie die ik uiteindelijk niet terugvind in het stukje dat ik publiceer. Tijdens het schrijven verandert het schrijven van richting. Of kiest het een eigen koers.

Zo vind ik al schrijvend uit waarover ik wil schrijven. En hoe ik erover wil schrijven. De kunst is om dat te laten gebeuren. Tussentijd is eigenlijk niets anders dan een openbaar schrijfonderzoek.

Wordt vervolgd.

Tussenstand (2)

2009-11-07T09:00:00.008+01:00

Waarom had ik Tussentijd ook alweer geopend? Wat beoogde ik destijds en wat is het nu? En wat wil ik ermee? Wat is er allemaal mogelijk?

Vragen. Vragen. Vragen. Ja, ja, zo'n cursus schudt de boel weer eens lekker op.

Het begon met de almaar terugkerende (terechte) vraag van nieuwe cursisten van het Schrijfatelier: Wat schrijf je zelf?

Ik vond het een lastige vraag, omdat ik altijd schreef en schrijf en zal schrijven, maar dat niet zo snel kan 'bewijzen'.

Ik heb een interviewbundel op mijn naam staan. En ik heb wel eens poezie gepubliceerd. Maar dat is al een tijdje geleden en hoe lang kan je op zulke uitgaven teren? Bovendien had ik geen zin om al die trouw volgeschreven dagboeken te delen. En mijn ambitie om een roman te schrijven, dat ging al helemaal niemand iets aan.

En zo ontstond Tussentijd. Om te laten zien dat ik schrijf. Een verzameling bewijsstukjes.

Wordt vervolgd.

Tussenstand (1)

2009-11-06T09:54:00.013+01:00

Gisterenavond workshop Corporate Blogging. De docent Jeroen Mirck hield een onderhoudende en informatieve powerpointpresentatie over de blogosfeer, zoals dat heet.

Gaandeweg de avond kwam ik erachter dat Tussentijd (dit blog, dus) eigenlijk een vorm van corporate blogging is.

Tussentijd bevat namelijk persoonlijke verhalen (of, doorkijkjes, zoals een lezer het eens noemde) van de directeur van het Schrijfatelier. En dat ben ik, dus.

Wordt het niet de hoogste tijd om dit weblog ook als zodanig te gaan positioneren? Maar moet ik dit blog dan aanpassen? Qua stijl? Qua onderwerpen? En hoe dan?

Veel vragen om mij aan te warmen tijdens de lange, koude rit terug naar Amsterdam.
Wordt vervolgd. Tussenstand op Tussentijd. Op zoek naar antwoorden.

Proportie

2009-11-05T16:51:00.006+01:00

Schoonvader op antwoordapparaat.

Ik ben mijn portefeuille kwijt. (ZUCHT) Ik heb overal gezocht. Ik kan hem niet vinden. Ik weet niet wat ik moet doen. (ZUCHT) Mijn hele huis ondersteboven gehaald. Ik ben helemaal buiten (HELE DIEPE ZUCHT) ja, eh, buiten ... proportie.

Schoonvader heeft de ziekte van Alzheimer. En dan ben je kennelijk soms, ja, helemaal soms buiten proportie.

(Later portefeuille teruggevonden, lag in de badkamer.)

Tederheid

2009-11-04T16:43:00.004+01:00

Van wie heb je tederheid geleerd?

(Zo'n vraag in de biodanza-les die blijft nahangen.
Leuk soort vragen, vind ik tegenwoordig.
Had ik vroeger afgedaan als weeiig gezwets.
Tegenwoordig houd ik openlijk van weeiig gezwets.
Heb minder te verliezen. Ben minder bang.)

Mijn koppige reflex was: Puh, van niemand, ik heb het mezelf geleerd.

Maar nee, dat klopt niet. Mijn oudste zus. Mijn moeder. Mijn oudste zoon. Mijn eerste vriend: vuilnisbakkenhondje Uno. Man. Zelfs mijn vader. Vriendin J. Jongste zoon. Ja, allemaal hebben ze me op de een of andere manier tederheid geleerd.

En nu is het een kwestie van doorgeven, die tederheid.

Vijftig

2009-10-20T13:22:00.023+02:00

Ik had afgelopen zaterdag een feestje. Van mijn oudste en beste vriendin. Beetje kinderlijk verschijnsel: 'beste vriendin'. Maar zo stellen wij elkaar altijd voor, aan derden. Omdat dat onze vriendschap kort en goed samenvat. Wij surfen op een onderstroom. Wij lijken totaal niet op elkaar. Wij zijn elkaar bijna wezensvreemd. En daarom, daarom juist, zijn we elkaars 'beste' vriendin.

Zij blijft. En ik ook. Wij worden samen oud. Dat is een hele geruststellende gedachte.

Ze werd vijftig. Vijftig worden is nogal wat. Het feestje had dan ook het karakter van een reünie. Het was leuk om allerlei mensen van vroeger weer te zien. Sommigen had ik misschien wel vijftien jaar niet gezien. Het raakte me. Ik werd sentimenteel. Mijn juichende stemming over onze vriendschap bubbelde over. Over de tijd, die we willen stilzetten en tevens willen vieren.

Waarom toch, bedacht ik me de volgende dag, moet ik daar zoveel wijn bij drinken? Ik geloof dat ik het zonder drank niet eens zou aan kunnen, zo'n feestje met zoveel gevoel en sentiment. Ik zou na een uurtje naar huis moeten, het zou me al snel teveel worden. De alcohol maakt er iets hanteerbaars van, van al dat bubbelende, bruisende en overkokende gevoel. Dankzij de wijn kon ik tot het einde blijven en dat wilde ik ook.

Ja, eigenlijk ben ik een soort André Hazes, die zijn gevoel ook kanaliseerde, met vooral veel bier en sentimenteel gezang. U kunt me boeken voor iedere verjaardag, maar bij voorkeur uw vijftigste. Ik zal liters wijn met u drinken en u van tijd tot tijd liederlijk toezingen. Ik zal met u lachen en dansen. Vroeger en nu en straks gooi ik samen op een mierenhoop, die we meestal 'tijd' noemen. Ik blijf tot het einde en als het moet breng ik u huilend naar huis.

Ik hou alleen niet van knakworst. 't Is maar dat u het weet.

Herfstvakantie

2009-10-18T12:21:00.001+02:00

Telefoon negeren.
Slenteren in plaats van hollen.
Zwijgen in plaats van praten.

Zomaar zitten.
Zomaar bladeren.
Zomaar kijken.

Het is een hele kunst, langzaam leven.

Blinde Man

2009-10-16T12:12:00.004+02:00

Vandaag in Albert Heijn.
De blinde man kon de sigarettencounter niet vinden.
(Lelijk woord, sigarettencounter. Daarom misschien juist wel aardig.)

Mijn reflex was doen alsof ik niets had gezien.
Niets zien. Doorlopen. Niets zien. Doorlopen. Niets zien.
Dat doe ik vaak. Doorlopen. Niets zien. Flauw.
Ik ben nu 49. Hoogste tijd om eens stil te durven staan.
Waarom niet beginnen bij blinde mannen?

Ik zei, ze hebben de poortjes verplaatst.
Dat weet ik, antwoordde hij trots. Ik wil sigaretten kopen.
Ik zei, dat kan hier.
Waar, vroeg hij. Zie je, hij had geen idee.
Hier, zei ik. Hij kon niet weten waar dat was: hier.
Ik pakte zijn elleboog lichtjes. Dat moest wel.
Hij volgde. Ik liet hem weer los, dat leek me gepast.
Nog twee passen rechtdoor, dan bent u bij de sigaretten.
Of hij me bedankte weet ik niet.

Jippie, morgen weer naar Albert Heijn.

Stem op Schrijfkoorts

2009-10-14T12:06:00.003+02:00

Stem op Schrijfkoorts, het webmagazine van Schrijfatelier.
Als je vijf minuutjes over hebt.
Misschien.
Mijn dank is groot.

Uitnodiging

2009-10-02T16:55:00.004+02:00

Brief vandaag verstuurd. Nog nooit eerder gedaan, zoiets.

Beste Karin O.

Met genoegen las ik je recensie (Parool, dd. 30/9/09) van vijf onlangs verschenen debuten.

In deze recensie voer je ook een docent 'creatief schrijven' op. Deze docent houdt van 'vlekkeloze werkstukken', 'netjes binnen de lijntjes'.

Ik voel me aangesproken. Ik herken mezelf niet. En ik ben stomverbaasd.

Ik geef namelijk schrijfcursussen. Ik ben vooral verbaasd over de aannames die jij doet over 'de' docent schrijven. Heb je wel eens schrijfles gevolgd? Heb je wel eens met een schrijfdocent gepraat?

Graag zou ik je uitnodigen in het Schrijfatelier om over deze onderwerpen een keer met je van gedachten wisselen. En wie weet, levert dat wel zo'n interessant gesprek op dat het een artikel wordt?!

Ik hoor graag van je of je op mijn uitnodiging ingaat.

Vriendelijke groeten, Jeanet van Omme
http://www.schrijfatelier.nl

Internet, schrijven en spelling

2009-09-28T16:38:00.006+02:00

Is schrijven goed spellen?
Is schrijven goed structureren?
Is schrijven een boodschap overbrengen?
Is schrijven jezelf laten kennen?

Toen ik op de Hogeschool van Amsterdam werkte als docent 'schrijven', waren dit regelmatig terugkerende onderwerpen van gesprek. Een collega-docent wond zich altijd verschrikkelijk op over iedere spelfout, ik was daar veel laconieker onder. De creativiteit van het schrijven leek me veel belangrijker.

Als mensen lol hebben in het schrijven, gaan ze vanzelf beter schrijven - was mijn credo. Het is het uitgangspunt van mijn Schrijfatelier. En het wordt nu onderbouwd met enkele officiele studies. Hoera.Hoera. Hoera.

Schrijven op het web is juist goed voor het creatief schrijven, zo is door onderzoekers aangetoond. De persoonlijke schrijfstijl van de sms, twitter en blog bestaat gewoonweg naast het schrijven van meer academische, doorwrochte teksten. Het ene zit het andere niet in de weg. Integendeel.

En die belabberde spelling dan? Van de nieuwe generatie? “Op internet wordt het medium van schrift eindelijk uit de klauwen van de schoolmeesters bevrijd. De samenleving laat spelling daar spontaan los. Ik vind dat heerlijk', aldus een medewerker van het Meertens Instituut.

Dat is een uitspraak naar me hart. We leven in spannende tijden.

Zoonlief

2009-09-25T16:51:00.011+02:00

-Wanneer gaat hij weg?
-Zaterdag.
-Vind je zeker wel moeilijk?
-Nou, ik zal ook opgelucht zijn.
-Opgelucht?
-Ja, er is zo lang over gepraat.
-Goed van hem, hoor.
-Dat hij de kans grijpt om de wereld in te trekken, bedoel je?
-Toch beter dan op je achttiende bij je moeder blijven.
-Hij wordt negentien in Oeganda.
-Vind je zeker wel moeilijk?
-Ik hecht niet zo aan verjaardagen.
-Wacht maar tot je hem op Schiphol hebt afgeleverd.

Scherp

2009-09-16T09:52:00.010+02:00

De biodanza-avond had een scherpte. Dat beviel me.

Het ging over moed en vertrouwen. Dat maakte ons meteen alert. We oefenden kracht op allerlei manieren. Van de spieren. Van de boosheid. Van de wil. Van de geest.

Leven zoals Hannibal met zijn olifanten over de Alpen trok, zei de docent. Een krankzinnige onderneming, dat leven van ons, maar vertrouw erop dat het goed komt.

Ik liep. Mijn leven hing er van af. Aanvankelijk ploegde ik zwaar, met mijn ogen naar de grond. Ik weet nu bijna zeker dat ik verlegen ben geboren. Met angst. Maar al lopend werd het lichter. Ik durfde opeens verrassende stappen te zetten. Ik had de moed om mezelf te laten zien. En toen veranderde mijn tempo, zeg. Ik was niet meer te stuiten. Zo ren ik mijn graf tegemoet, dacht ik. Maar wat geeft het. Het gaat om de levenslust die ik nu voel. De rest kan ik achter me laten.

Als de muziek stopt, ben ik stil. Aangedaan. Eenzaam ook. Een ander leven heb ik niet. Dit is het. De Alpen toppen zijn verdomde kaal. Groot. En troosteloos. Er is geen beschutting. De kou waait door ons heen.

Natuurlijk waren er de anderen, die ook de moed en het vertrouwen hadden om met hun olifanten over de Alpen te trekken. We keken elkaar aan met verwondering.

Jij ook?
Ja, ik ook.

(Dat hielp. Jazeker. Een beetje.)

Luister

2009-09-14T10:53:00.003+02:00

MOEDERTAAL

krksh
 krksh
krkshkrksh
krksh
(Ooien, ooien komen jullie?)

(geiten, geiten komen jullie?)
gtshgtsh
gtshgtshgtshgtsh
 gtsh
gtshgtshgtshgtsh

(Kom je, koe?) haash
haashhaash
haash
haash

(Poes) bshbsh
 bshbsh
bsh
bshbshbsh

(Verlangde ze van de hond
laat los loop weg
snerpte ze)
è-dèb!
 è-dèb-èdèb!
è-dèb!

Extrait de: Varkensroze ansichten

De Bezige Bij, Amsterdam 2003

Mooiste zin

2009-09-12T10:41:00.000+02:00

„Ik volg de cadans van mijn handschrift en zoek naar de in letters gestolde, kwezelachtige wellust van het meisje dat ik ooit geweest moet zijn, het wicht dat op de drempel van haar adolescentie haar schriftuur even strak aantrok als de dunne lederen veters waarmee ze haar laarsjes dichtreeg – hoe ze het vlees van het woord in de baleinen van de zinsbouw dwong, tot haar eigen lijf vol striemen stond en ze naar uitbraak verlangde."

Met deze zin uit zijn roman Godenslaap won Erwin Mortier de prijs voor de beste Nederlandse zin van 2008.
Mooi. Terecht. Fijn.
Vanwege die rare prijs.
Maar vooral vanwege Godenslaap, dat overloopt van dit soort sappige zinnen.

Niet kiezen

2009-08-25T11:52:00.004+02:00

Ik zat te applaudiseren voor de televisie. Ik zag en hoorde het mezelf opeens doen. Beetje raar.
Zomergasten. Alexander Pechtold.
Hij koos bewust niet in het Midden - Oosten conflict en legde heel goed uit waarom. Hij liet zich niet verleiden tot stellingname. En zeker niet tot provocatie.
Ik klapte.
Saai, slap, onzeker, vond de interviewster (vreemd haar en strenge toon).
Nee. Nee. Nee.
Sterk. Echt. Goed. Dat een leider van een politieke partij eens niet kiest, omdat het betreffende vraagstuk te gecompliceerd is, teveel niveaus heeft, te gelaagd is. Een politicus die geen standpunt inneemt. Dat vind ik nu een applausje waard.

Slechte ogen

2009-08-21T12:47:00.003+02:00

Deze foto met bijbehorend bericht ontroerde mij. Stel je voor dat je al 60 jaar weinig ziet en dan opeens zo'n bril op je neus zet...

In de tweede klas van de lagere school, kreeg ik een bril. Ik kon kiezen uit een montuur met een blauw of met een rood randje. Het werd blauw. Ik was de eerste in de klas. Ik begon met -2. Binnen een paar jaar had ik -9.

Anderen hebben een slecht gebit, een zwakke rug of altijd hoofdpijn. En ik heb slechte ogen. De zee, het zwembad en de douche hebben voor mij vage contouren.

Vorig jaar heb ik onderzocht of ik in aanmerking kwam voor een oogoperatie. Ik zou dan definitief goede ogen hebben. Op het laatste moment heb ik de afspraak met de oogchirurg afgeblazen. Stel je voor dat je 's ochtends op staat en de wereld al meteen helder ziet? Gruwelijke gedachte!

Slechte ogen passen bij mij. Ik ben gehecht aan dat vage schemergebied. Een soort gratis tussentijd.

Gast

2009-08-18T12:00:00.009+02:00

We hadden een extra gast in de vakantie-auto. Op de heenweg presenteerde hij zich als een arrogante kwast met een dubbele naam. Als we verkeerd reden, draaide hij geïrriteerd met zijn ene oog en begon hij soms ook nog te schreeuwen. Keer terug! Keer terug! Als ik op de kaart wilde checken waar we waren, dan wendde hij zich bijna beledigd van mij af.

Want hij wist de weg en niemand anders. Hij wist de kortste route, altijd, overal. Hij eiste dat we zijn aanwijzingen slaafs zouden opvolgen. Dat we ons niet meer zouden verdiepen in waar we waren. Dat we ons overleverden aan zijn enorme bron van kennis, aan zijn leiderschap. Dat vroeg nogal wat overgave. Teveel, naar mijn zin.

Zoveel overgave heb ik gewoonweg niet in huis. Want ik vind het namelijk leuk om kaart te lezen. Ik vind het leuk om de weg te zoeken. Ik geniet nog meer van mijn omgeving, als ik die omgeving terug kan vinden op een kaart. En nu door die snob op ons dashboard, werd mij dat lolletje bijna ontnomen.

Er zat niets anders op dan vriendschap te sluiten met deze gast met zijn dubbele naam. En jawel hoor, op de terugweg gebeurde het. Onze gast wist inderdaad perfect de files te ontwijken en wees ons heel adequaat een alternatieve route. Dat moest ik toegeven. Die kennis had ik niet in huis.

Maar rond Parijs had ik het stuur in handen. Op de périferique is het toch echt het handigst om gewoon de borden Lille te volgen. De kortste route gaat namelijk via de Arc de Triomphe. En dat mag een romantische rit opleveren, maar het is bepaald niet de snelste weg naar huis. Ik volgde dus eigenwijs de borden Lille, de gast slikte zijn commentaar in en paste zijn routeplan onmiddellijk aan.

En toen raakten we op slag bevriend, ik en

Verlangen

2009-07-24T16:19:00.026+02:00

Toen mijn kinderen heel klein waren, maakte ik wel eens stiekem lijstjes van de plaatsen waar ik heen zou reizen als het kon. Stiekem, omdat het zo raar leek om te verlangen naar de tijd dat ze ouder zouden zijn. Of, nog erger, er helemaal niet zouden zijn, oei. Ijsland. India. Zuid-Afrika. Reizen draait om de reiziger. De reiziger is op zoek naar een ervaring. Hij wil iets meemaken. Iets zien van de wereld. Suriname. Groenland. Schotland. Iets doen wat hij nog niet eerder deed. Ergens gaan waar hij niet eerder ging. Of juist naar dezelfde plek terug. Steeds weer terug. New York. Israel. Zijn wereldbeeld herzien. Verruimen. Mensen ontmoeten. Vreemde talen horen. Scholing halen. Erover schrijven. Ierland. Moskou. Kreta.

Mijn verlangen was groot. Mijn verlanglijstjes lang.

Een gezinsvakantie heeft niets met reizen te maken. Een gezinsvakantie draait om het clubje mensen dat zich 'gezin' noemt, waarbij het streven is om het alle gezinsleden naar de zin te maken. Maakt niet zoveel uit waarheen we gaan, als we maar bij elkaar zijn. En even ergens anders dan thuis. Ieder jaar sluiten we een zonnig compromis.

Nu ik waarschijnlijk een van mijn laatste gezinsvakanties ga beleven, neem ik me voor om met extra teugen te genieten van een overvolle auto met tomtom en stripboeken, een auto die binnen de kortste keren naar mannenzweet ruikt of Franse kaas en waar steevast Paul de Leeuw klinkt. Van een snurkende buurman, van een leeggelopen luchtbed, van jongens die het gevaar opzoeken ga ik genieten. En ook zeker van vette Franse kip, limonade met wespen, potjes rummikub in het vage licht van de olielamp, van dikke boeken, volle zwembaden, flauwe grappen, voorspelbare zonsondergangen en verbrande ruggen.

Ik ga genieten, dubbel en dwars! En of! Reken maar van yes!

Want straks, als mijn kinderen echt volwassen zijn en helemaal niet meer met mij op gezinsvakantie willen, dan verlang ik er vast en zeker naar terug. Wedden? Zo gaat dat namelijk altijd met mij en mijn verlanglijstjes.

Pessoa

2009-07-20T11:29:00.005+02:00

Uit de cyclus: De hoeder van kudden
XXVI

Soms, op dagen van volmaakt en zeer scherp licht,
Waarop de dingen zo werkelijk zijn als ze maar kunnen zijn,
Vraag ik mij langzaam af
Waarom ik schoonheid toeken
Aan de dingen.

Een bloem bijvoorbeeld, heeft die schoonheid?
Is er soms schoonheid in een vrucht?
Nee: ze hebben kleur en vorm
En ze bestaan, meer niet.
Schoonheid is de naam van iets dat niet bestaat
En die ik aan de dingen geef in ruil voor het genot dat zij mij geven
Hij betekent niets.
Waarom dan zeg ik van de dingen: ze zijn mooi?

Ja, zelfs mij, die alleen van leven leeft,
Bezoeken, onzichtbaar, de leugens der mensen
Met betrekking tot de dingen,
Met betrekking tot de dingen die eenvoudigweg bestaan.

Hoe moeilijk is het jezelf te zijn en slechts het zichtbare te zien!

When things fall apart (5)

2009-07-16T15:40:00.005+02:00

'Geen schade berokkenen vereist dat we alert blijven. Bij alertheid hoort dat we onszelf genoeg afremmen om op te letten wat we zeggen en doen. Hoe meer we getuige zijn van onze emotionele kettingreacties en begrijpen hoe ze in elkaar zitten, des te gemakkelijker wordt het om ze na te laten. Alert blijven, afremmen en opletten wordt een manier van leven.'

(Ik moet opeens aan autorijles denken, maar dat is flauw. jvo)

pag. 53 Pema Chödrön Als je wereld instort

When things fall apart (4)

2009-07-16T15:22:00.007+02:00

'Het leven is een goede leermeester en een goede vriend. De dingen zijn altijd in een overgangsfase, konden we dat maar beseffen. Niets loopt ooit af zoals we ons dat graag voorstellen. Wanneer we uit ons centrum zijn, in een overgangsfase zijn, is dat een ideale situatie, een situatie waarin we niet vastroesten en waarin we ons hart en onze geest eindeloos ver kunnen openen. Het is een heel gevoelige, niet-agressieve stand van zaken die alle kanten op kan.'

pag. 25/6 Pema Chödrön Als je wereld instort

When things fall apart (3)

2009-07-15T15:07:00.004+02:00

'Zo is het leven. We weten niets. We noemen iets slecht, we noemen iets goed. Maar in werkelijkheid weten we het niet.'

pag. 24 Pema Chödrön Als je wereld instort

When things fall apart (2)

2009-07-14T14:48:00.011+02:00

'Als we denken dat we ergens van zullen genieten, weten we niet of dat werkelijk gaat gebeuren. Als we denken dat iets ons ongelukkig zal maken, weten we dat niet van tevoren. Ruimte laten voor het niet weten is het allerbelangrijkste. We proberen datgene te doen waarvan we denken dat het zal helpen. Maar dat weten we niet. We weten nooit of we zullen struikelen of ons hoofd hoog houden. Als we zwaar teleurgesteld zijn, weten we niet of daarmee de kous af is. Het kan juist het begin zijn van een groot avontuur.'

pag. 24 Pema Chödrön Als je wereld instort

When things fall apart (1)

2009-07-10T15:32:00.003+02:00

'Onder ons gewone leven, onder al het praten dat we doen, al het bewegen dat we doen, alle gedachten in ons hoofd, ligt een fundamentele houvastloosheid. Ze pruttelt de hele tijd vrolijk door. We ervaren haar als rusteloosheid en prikkelbaarheid. We ervaren haar als angst. Ze is de drijfveer van passie, agressie, domheid, jaloezie, trots, maar we dringen nooit door tot de essentie ervan.

Dingen nalaten is de manier om de aard van deze rusteloosheid en angst te leren kennen. Het is een manier om rust te vinden in onze houvastloosheid. Als we meteen afleiding zoeken in praten, doen of denken - als er nooit een rustpunt is - zullen we ons nooit kunnen ontspannen. We zullen ons altijd door ons leven spoeden.'

pag. 50 Pema Chödrön Als je wereld instort

(Als je wereld instort is een nogal overdreven dramatische titel voor wat eigenlijk een eenvoudig, aards boekje is. When things fall apart, de Engelse titel, dekt de lading stukken beter, door dat gemoedelijke 'things' denk ik)

Michael Jackson

2009-07-07T16:33:00.004+02:00

Vandaag de Memorial Service van Michael Jackson. Veel galmende zwarte domineetoespraken. Veel kitsch. Veel smartlapperij.

Alleen het liedje Smile van zijn broer Jermaine Jackson klonk kwetsbaar en leek daardoor nog wel echt. Evenals de filmpjes van de jonge Michael en de Jackson Five, waarbij zijn enorme talent het doek afspatte. Maar ik miste dat heerlijke liedje Ben, waar ik vroeger zo graag bij wegzwijmelde. (En dat gaat over zijn relatie met een rat, maar dat wist ik gelukkig nog niet toen ik twaalf was.)

Ach, in wezen kan het me geen f#ck schelen dat MJ dood is. Ik had wel zin om een lekker potje te janken, maar ik voelde het niet. Deze vertoning van de maffiafamilie Jackson met hun potsierlijke witte handschoentjes raakte me niet. Jammer, hoor.

Dan Ben nog maar een keer. De karaoke-versie. Take it away.

Ouderwetse vlinders

2009-06-29T15:19:00.020+02:00

In de pubertijd word je plotseling opgezadeld met het fenomeen sexualiteit. Hormonen gaan hun werk doen, en jij als puber moet daar op de een of andere manier mee dealen. Allerlei strategiën zijn mogelijk.

Ik was een nogal zwart - wit type.

Het ene uiterste was de strategie (lees, reflex) van de afwijzing. Ik vond de desbetreffende jongen bijna nooit leuk genoeg en ik had al helemaal geen zin om iets met hem uit te proberen. Wegwezen! Door angst ingegeven, denk ik nu.

Het andere uiterste: ik ging op jacht. Want vond ik een jongen eenmaal leuk, was ik eenmaal verliefd, dan moest en zou ik hem hebben. Dat hebberige was net zo goed door angst ingegeven, besef ik nu.

Het grijze, of liever zachtroze, gebied daartussen in onderzocht ik nauwelijks. Ik experimenteerde weinig. Niet met sex, niet met verliefdheid of intimiteit. Wel leed ik permanent aan een gevoel van vlinders in mijn buik, dood of levend. En ik schreef er over. (Maar dat zelfs niet oprecht, want stel je voor dat iemand mijn dagboek las.)

Met een grote mond en veel scherpe grappen baande ik me zo een weg door het mijnenveld pubertijd.

En nu krijg ik de kans dit zoetroze twijfelgebied opnieuw te verkennen, tijdens mijn wekelijkse biodanza-avonden. De thema's die we dansen zijn relaties, sex, vrouw, man, Eros, Demeter en Dionysos, verlangen en sensualiteit. Het hele spannende puber-spectrum komt voorbij, zeg maar. Het is alsof ik wekelijks naar een schoolfeest mag, om toen en nu te onderzoeken.

Ik loop. Ik flirt.
Ik zoek vrijheid.
Ik versnel.
Ik ben verbonden.
Ik dans.
De gerichte pijlen van Apollo.
En Aphrodite's binnenkracht.
Ik ben alleen.
Ik lach. Ik zoek nabijheid.
Ik vertraag.
Ik dans.

En ik ben verlegen. God, wat kan ik verlegen zijn.

Regelmatig fiets ik naar huis met van die hele grote, ouderwetse vlinders in mijn buik: 'Wegrennen!' 'Jagen!' 'Wegrennen!' ' Jagen!'

Maar ik hoef niets strategisch te doen, het mag wel, het hoeft niet. Ik ben nu volwassen. Ik kan kiezen. De vlinders dragen me als vanzelf door de zomer. Althans, daar vertrouw ik dan maar op.

p.s. Vergeet niet op de vlinderfoto te klikken.

Doorkijkjes

2009-06-25T12:06:00.004+02:00

Ik heb dit blog echt voor mezelf. Al bloggend onderzoek ik wat een weblog kan zijn voor mij. Voortdurend vraag ik me af: ben ik niet te klef, te sentimenteel, te persoonlijk? Is mijn schrijfstijl passend bij dit onderwerp? Wat wil ik zeggen? En hoe doe ik dat zorgvuldig? Die vragen zijn nodig om het blog leesbaar en smakelijk te houden. Een doorlopend schrijfonderzoek, dus.

Ik heb dan ook niet de mogelijkheid geopend om op het blog te reageren. Ik wil namelijk liever niet dat lezers op de inhoud reageren. Ik wil niet dat lezers me sterkte wensen, of me vertellen dat ze iets herkennen. Dat wordt me een beetje te klef.

Dan is het extra leuk als een wildvreemde mevrouw de moeite neemt mij onderstaande mail te sturen. Vooral het woord 'doorkijkjes' spreekt me aan. En ook woorden als ' juichend enthousiast', 'stil van ontroering' en 'hartverwarmend' zijn best lekker om te lezen.

Op zoek naar een schrijfcursus heb ik jou ontdekt. Helemaal enthousiast over 'Tussentijd', prachtige, hartverwarmende doorkijkjes. Inmiddels heb ik zelf een kist vol geschreven en verschillende schrijfcursussen gevolgd en nog altijd op zoek naar welke vorm bij mij past, maar ik word van 'Tussentijd' juichend enthousiast en stil van ontroering. Dank je, dank je voor de doorkijkjes.

I need another world

2009-06-24T12:55:00.007+02:00

Op aanraden van M. kijk ik maandagavond naar de televisie.

Ik zie een man. Of is het een vrouw?
Ik zie een mens. Een groot mens in een witte jurk, een jurk die aangeeft dat dit lichaam niet het belangrijkste is. Een vormeloos lijf.
Ik zie een mens zonder lichaam.
Wat ik zie, weet ik eigenlijk niet.

Ik hoor een man. Of is het een vrouw?
Ik hoor een ziel met een stem, die vertelt.
Een naakte ziel. Onschuldig, maar o, zo geraffineerd.
Ik wist niet dat dat allemaal tegelijkertijd kon bestaan. Maar dat kan dus.
Ach, wat ik hoor, weet ik eigenlijk niet.

Dat ben ik, zegt M. En ze struikelt over haar woorden.

I need another world, zingt de ziel.

Sentimenteel

2009-06-23T10:18:00.000+02:00

Eigenlijk, dacht ik, kan het niet, zo'n sentimentele brief.
Dat vindt A. niet leuk. En de lezers misschien ook niet.
En ik zelf? Ach, ik wist het niet.

Maar A. slaat zijn grote armen om mij heen en zegt: 'Bedankt.'
Ik kijk een beetje ongelovig naar hem, en ik zie dat hij het meent.
Dan vraag ik: 'Niet te sentimenteel?'
Zegt A: 'Volgens mij is alles wat jij over mij schrijft, sentimenteel. Dat komt omdat ik je oudste kind ben.'

Ik kijk alweer een beetje ongelovig naar hem. Hij heeft gelijk. Maar... hoe weet hij dit?

Lieve A.

2009-06-22T12:43:00.015+02:00

Wat heb ik je dit jaar zien groeien. En nu ben je zo groot dat je als vanzelf ons nest uitkukelt.

In oktober maak je met mede-scholieren een reis naar Zuid-Afrika. Zelden heb ik je zo enthousiast zien praten, eenmaal thuis. Je bevlogenheid raakt me diep. Dit is A. in zijn kern. Ik krijg een souvenir van je, een beeldje van vier mensen in een kring. 'Ons gezin', zeg je er veelbetekend bij. 'Ik ga deze keukentafel missen.'

31 oktober vieren we je achttiende verjaardag met een heerlijk rommelig familiediner, waar je rustig alle aandacht, cadeautjes en lieve woorden in ontvangst neemt. In het middelpunt staan, dat is een kunst die je heel natuurlijk beheerst. De leeftijd past bij je. En ik ben trots.

Ik weet nog dat je voor het eerst uit mijn beeld verdween: je was een jaar oud en kroop enthousiast de huiskamer uit, de keuken in. Nu rij je zelfstandig in een auto de straat uit. Ik wil je honderdduizend waarschuwingen meegeven, maar ik hou mijn mond.

En vorige week hesen we de vlag, met een schooltas erbij. Je eindexamen. Een belangrijk brevet, een papiertje dat toegang geeft tot de wereld. Je gaat je dromen achterna. Je droom om vrijwilligerswerk te gaan doen in Zuid-Afrika. Je droom om te reizen. Je droom om arts te worden.

Doe alles op die unieke A.-manier. En vertrouw erop dat je altijd aan onze keukentafel kunt aanschuiven. Die heeft zich namelijk intussen in jouw grote hart genesteld.

Vlieg! Lieve schat, vlieg.
Je moeder

Dalai Lama

2009-06-02T17:40:00.012+02:00

Paul Rosenmöller interviewt Dalai Lama, vanwege zijn bezoek aan Nederland.

Het tv interview was theater van het hoogste niveau. Ik zat te kijken naar twee personages die ieder vanuit een totaal andere realiteit proberen een gesprek met elkaar aan te gaan. Goh, wat is dat lachwekkend.

Paul Rosenmöller is de westerse journalist, die probeert Dalai Lama een controversiële uitspraak te ontlokken. Iets waarmee hij kan scoren. Nieuws kan maken. Zou het bijvoorbeeld niet geweldig zijn als Dalai Lama zou bekennen dat zijn leven is mislukt?

Dus probeert Paul Rosenmöller Dalai Lama er fijntjes op te wijzen dat een vrij, autonoom Tibet er niet zal komen op korte termijn. De levensmissie van Dalai Lama zal niet in vervulling gaan. En, hoe voelt Dalai Lama zich daar nu onder?

Dalai Lama is even stil, kijkt zijn interviewer recht in de ogen en schatert luid en vrolijk. Vervolgens zet hij serieus uiteen dat hij een boeddhistische monnik is, dat zijn spirituele werk verder reikt dan Tibet, en zeker veel verder dan zijn eigen leven. Mislukt? Dat was nog niet eerder in hem opgekomen.

En hij laat het zich ook zeker niet aanpraten door dit Nederlandse mannetje. Hij staat voor de waarden van Tibet, eerlijkheid, integriteit, vrede. Hij doet wat hij moet doen. Kan doen. En meer is er niet. Ja, er is de realiteit, waar niemand iets aan kan veranderen. It's reality, zegt Dalai Lama keer op keer. Paul Rosenmöller gaat er niet op in.

En dan komt het!

Aan het eind van het gesprek, klopt Dalai Lama de interviewer vaderlijk op de wang. Paul verandert nu definitief in Paultje, het eigenwijste jongetje van de klas. Het interview is mislukt, zie je hem teleurgesteld denken, waarom gaf Dalai Lama ook zulke rare antwoorden? En waarom lacht hij zo vaak?

Wat een gemiste kans. Maar wel heel verfrissend om naar te kijken.

Venus

2009-05-16T18:17:00.007+02:00

Slechts zes centimeter groot. En dan zulke afmetingen. Wat een vondst .

Moederdag

2009-05-10T20:25:00.003+02:00

Negen uur vanochtend. Ik loop slaperig naar de badkamer. Ik duw de deur open. Een even slaperig, maar bloedmooi zestienjarig meisje staat pal voor me, schaars gekleed in een hemdje en onderbroek. Ze giechelt, zoals alle bloedmooie zestienjarige meisjes dat doen. Ik verontschuldig me mompelend en doe de deur weer dicht.

Half elf. Zoon M. komt de keuken binnen. Hij grijnst naar me, maar zegt niks. Hij maakt een ontbijt klaar: twee geroosterde boterhammetjes, twee koffie, twee kiwi's. Even later paradeert hij langs me met het dienblad, terug naar zijn kamer. Stille triomf.

Moederdag?
Ik grinnik.
Moederdag.

Mammoth, parabel

2009-04-28T12:52:00.007+02:00

De film Mammoth gaat over heel veel: over de aarde, globalisering, zorg, moederschap, werk. Het gaat ook over gemis. Verlangen. Vastzitten in een economisch systeem. Bij iemand willen horen. Opportunisme. Geestelijke armoede. Materiële armoede.

Het is een rijke film, die veel aan de kaak stelt. Dat aan de kaak stellen, lijkt belangrijker dan de spannende verhaallijn of het uitdiepen van personages. Het is een parabel, waarin de personages worden ingezet om een idee te illustreren.

Dat is een duidelijke keuze. We zijn het alleen niet meer gewend. We willen ons inleven. We willen de tijd vergeten. Maar dat gebeurt niet. Ieder personage illustreert als het ware een aspect van het moderne leven, anno 2009. Ieder personage blijft daardoor ook vlak. En dat is wat ongemakkelijk. Is dit nou wel of niet een goeie film?

Wat de personages allemaal gemeen hebben, is dat ze het stuk voor stuk zo verschrikkelijk goed bedoelen. Al ziet dat er soms belachelijk uit, die goede bedoelingen. Want o, wat zijn ze druk met zorgen voor de ander, met denken aan de ander, met het missen van de ander. O, wat proberen ze wanhopig de afstanden te overbruggen, door te vliegen, te bellen, te internetten, in taxi's te stappen.

De succesvolle New Yorkse chirurg Ellen werkt hard, maar mist haar dochter Jackie. Jackie, een innemende wijsneus van 7, hecht zich volkomen aan de Filippijnse aupair Gloria. Deze schat van een Gloria woont en werkt in New York, alleen maar om haar twee geinige Filippijnse zoontjes een beter leven te geven. En intussen verdwaalt papa Leo in Thailand, niet capabel om te dealen met het grote geld en ook niet met het kleine geld. Hij ontfermt zich over Cookie, die prostitueert om haar kindje te kunnen onderhouden. 's Avonds zingt ze haar baby in slaap.

Door de telefoon.

Uiteindelijk zijn ze geen van allen waar hun hart is, deze personages. Dat is een moralistisch thema. En toch is Mammoth geen moralistische film. Maar wel een goeie.

Registers

2009-04-24T13:19:00.003+02:00

'Goed schrijven vereist talent. Je kunt schrijven of je kunt het niet. Maar je moet wel de kans krijgen om dat talent te ontwikkelen. Schrijven bestaat ook voor een belangrijk deel uit het vinden van je vorm en je geluid. En daar gaat veel meer tijd overheen dan je denkt. Het duurt vrij lang voor je weet welke registers je kunt bespelen. Wat je wel en wat je niet kunt. Misschien zijn er wel mensen met hetzelfde talent als ik die die mogelijkheden niet hebben gehad.'

Martin Bril, interview.

Stijl is diepgang

2009-04-23T13:16:00.001+02:00

'Stijl is diepgang. De door mij bewonderde E.B. White heeft eens gezegd dat een eerlijke, oprechte keus van woorden noodzakelijk tot inzichten leidt. Niet alleen bij de schrijver, maar ook bij de lezer. Dat is een bijna metafysische uitspraak van hem, een morele uitspraak ook, maar ik denk dat -ie klopt.'

Martin Bril, interview.

Blinde Vlek

2009-04-19T13:15:00.000+02:00

Ik zou natuurlijk kunnen schrijven over mijn tripje naar Duitsland, dat ik binnenkort met vriendin M. ga maken Het is net alsof we een grote blinde vlek op de kaart aan het ontdekken zijn.

Duitsland.

Feuilleton

2009-04-18T13:14:00.001+02:00

Ik zou natuurlijk het feuilleton over mijn moeder kunnen vervolgen, met wie ik weer eens naar Enschede afreisde. Dit keer om tante R. te bezoeken. Herseninfarct. Verpleeghuis. Akelig.

Ik zou ...

2009-04-16T16:53:00.007+02:00

Ik zou natuurlijk over mijn schrijftrip naar Terschelling kunnen schrijven. Hoe hartverwarmend mooi het was. En inspirerend. Voor zowel deelnemers, als trainer.

Ik zou kunnen schrijven over de bot-lichaamsoefening die ik daar deed. En hoe ik het heiligbeen verwarde met de weduwenknobbel. Nu weet ik voorgoed dat het heiligbeen onderaan je rug zit, en je weduwenknobbel bovenaan.

Of is dat bij schrijvers misschien anders?

Ei

2009-04-01T22:50:00.006+02:00

Fijn, he, dat mooie weer? He, het werd tijd ook. Nou, we hebben zo lang in de kou gezeten. Terrasje met witte wijn, heerlijk! Ik ga dit weekend het water op. Ik de bossen in. Ik ga naar het tuincentrum. Naar het tuincentrum? Ik ga heerlijk niets doen. Lekker zitten in de zon.

Het is een hype. Een hype over het mooie weer. Dit keer. Want straks is het een hype over voetbal. Of die nieuwe film. Of over het natuurijs. Of die storm.

Hypes zijn moeilijk te weerstaan.

Het is zo flauw om te gaan zitten zwijgen tegenover die blije mensen. Hun enthousiasme slaat dood op jouw stilte. En dat wil je ze niet aan doen. Maar wat dan? Me enthousiaster voordoen dan ik ben? Of me terugtrekken uit het gezelschap? Me verstoppen?

Ik neig naar het laatste. Ik zit hier goed. Buiten schijnt de zon. Maar ik ben nog even lekker binnen. Het is kennelijk nog niet mijn tijd om uit het ei te kruipen.

Ijspret (20)

2009-03-19T22:00:00.004+01:00

Bungelen. Een herinnering.

Ik ben acht jaar. We zijn op wintersport in Serfaus. We zijn hier gekomen met de slaaptrein. Nu logeren we in Pension Edelweiss. Dat pension heeft hele grote witte dekbedden, waar ik 's ochtends altijd op spring, voordat iedereen wakker is. We eten doorzichtige soep met plakjes gebakken ei. Tot nu toe ski ik op de 'Idiotenhügel', de heuveltjes in het dorp, maar vandaag mag ik mee naar boven, naar Kölner Haus. Met de stoeltjeslift. Voor het eerst! De skileraar heeft een paar kinderen uit mijn klas aangewezen. We zullen een echte afdaling gaan maken. Ik ben trots. Papa en mama brengen me weg. Ik klets de oren van hun hoofd.

Het stoeltje wordt onder mijn billen geschoven, ik zit, en hup, daar zwiep ik de lucht in. Nu moet ik de stang naar voren trekken, de bovenstang voor mijn buik, en de onderstang voor mijn ski's. Dat heb ik de anderen zien doen. Maar wat ik ook probeer, ik krijg die stang niet in beweging. Wat is dit nou? Niet vallen. Mijn ski's zijn zwaar, ik kan niet goed zitten op deze manier, ik kijk naar beneden. Niet vallen. Ik wiebel op mijn stoeltje en blijf maar rukken en trekken aan die stang.

Mijn rode puntmuts valt.

Onder me zie ik rotsen. Achter me hoor ik de stem van de skileraar. Hij roept me. Ik moet achterom kijken, maar dat durf ik niet, ik zal eraf glijden, mijn ski's zijn zwaar, ze hangen daar maar wat aan mijn schoenen te hangen. Niet vallen, niet vallen, niet vallen. Ik kijk om. 'Omhoog', gilt hij en hij doet het voor. Ik draai me terug en trek de stang eerst omhoog en dan pas naar me toe. Ik zet mijn ski's neer.

Ik word stil en schemerig. Een dikke lading witte sneeuw ligt op de donkere dennen. Zwarte, puntige rotsen onder mij. Er is niemand. Nu niet. Alleen sporen van mensen en dieren van toen. De lift ratelt en wiebelt, iedere keer als hij langs een paal komt. Ik knijp hard in de stang. Kijk mij nou door de bergen glijden. Maar, mijn muts ligt daar. 'Kabouter', zegt papa. Ik vlieg door de ijle lucht. Het is een wollen muts, met een lange staart. Rood. Een koude vogel ben ik. Met houten ski's. En bevroren oren.

Terug in het dorp (met kabelbaan, waarom namen we die niet op de heenweg, vraag ik me veertig jaar later af?) zie ik aan het gezicht van papa en mama dat ze hartstikke ongerust waren. Hierdoor kan ik zelf ontdooien. Pas dan. Eindelijk. We gaan met z'n allen een grote sorbet halen. Onze wangen worden roder en roder. Onze stemmen hard en harder. We vertellen elkaar lachend het verhaal. Opnieuw en opnieuw. Hoe eng het was, en hoe goed het afliep.

De skileraar gaat diezelfde avond nog op zoek naar mijn muts. Dat is superaardig van hem, maar hij vindt hem niet.

Bungelen

2009-03-18T22:01:00.003+01:00

Ik surf langs Buuv.nl en stuit op dit stukje. Het begint eenvoudig (over een naar incident in een skilift in Noorwegen) en eindigt ingewikkeld (over empirisme en rationalisme en de kunst van het kijken).

Buuv laat de lezer vervolgens eenzaam bungelend achter (wel passend in dit geval), want uiteindelijk willen we gewoon weten of het meisje dat uit de skilift gleed het wel of niet overleefde. Dat is niet omdat we nou zo vreselijk sensatiebelust zijn, maar omdat verhalen zo werken. Maar die afloop krijgen we niet van haar. Buuv slaat een andere weg in, ze gaat aan het filosoferen.

En daar hangen we dan. In deze toestand kan ik me maar moeilijk concentreren op filosofie. Eerst wil ik weten hoe het afloopt. (Of horen dat de schrijver dat ook niet weet, dat kan natuurlijk ook.) We willen wel even bungelen, maar niet te lang - en alleen ten dienste van een plot. Pas dan kunnen we meedenken over de kunst van het schrijven, kijken of filosoferen.

Of is dit mijn eigen beperking, die ik nu verhef tot algemeen geldende literaire wet?

En dit leidde trouwens als vanzelf bij mij tot Ijspret (20).

Oud Liedje

2009-03-18T09:00:00.001+01:00

MEISJES VAN VERMEER

Zij leest al eeuwen dezelfde brief,
van haar voorgoed verdwenen lief
holle woorden, lege zinnen
het verlangen knaagt van binnen
Hollands licht; het open raam
alleen - niet eenzaam

Mooie meisjes van Vermeer
In verf en doek gevangen
Eeuwen slijten het verdriet
Maar heimwee niet, maar heimwee niet

Hoor haar piano zwijgen
klanken die de tijd ontstijgen
liedjes dwars door schilderslinnen
zo komt het verlangen binnen
tegenlicht; het open raam
aleen - niet eenzaam

Mooie meisjes van Vermeer
In verf en doek gevangen
Eeuwen slijten het verdriet
Maar heimwee niet, maar heimwee niet

Hé ijdeltuit, die wikt en weegt
ik weet precies wat jou beweegt
je parels, je spiegel, je lach
je schrijft aan je lief dat je wacht
en altijd dat licht en dat open raam
alleen - niet eenzaam

Mooie meisjes van Vermeer
In verf en doek gevangen
Eeuwen slijten het verdriet
Maar heimwee niet, maar heimwee niet

jvo 2002

Lege Schalen

2009-03-17T16:08:00.003+01:00

Ramsey Nasr, nieuwe dichter des Vaderlands, over Vermeer. Over meer.

Hoog Bezoek

2009-03-16T15:55:00.000+01:00

Ik ben onrustig.

Ze is in de stad, en ik heb haar nog niet eens gezien. Terwijl ik zo van haar hou!

Dat weet ze ook, en daarom blijft ze geduldig hangen. Ze vindt het helemaal niet moeilijk om te wachten. Daar is zelfs heel goed in. Ze doet eigenlijk niet anders. Wij weten haar te vinden. En anders niet. Dat weegt ze niet eens af. Het interesseert haar gewoonweg niet.

Tot juni is ze in Amsterdam, daarna gaat ze terug naar Washington, maar ik moet nu niet denken dat ik alle tijd heb, nee, ik bezoek haar deze week. Dat ben ik verplicht.

Aan mezelf.
En aan haar.
Meisje, meisje, ik kom eraan!

Middelbare meisjes

2009-03-14T15:37:00.001+01:00

Ik liep er al een tijdje mee rond. Met Gerrit Komrij.
En ik kan jullie verzekeren, Gerrit Komrij ligt zwaar op de maag.
Met zijn ironie.
Zijn generalisaties over vrouwen.
Zijn meningen over literatuur.
Maar ik wist niet zo goed hoe ik de scherpte van Gerrit Komrij moest pareren.
Ik was nog te pissig, te kwaad, te beledigd - en dat schrijft niet lekker.

En opeens lees ik op andermans weblog, precies het goede pleidooi.
Dank je wel!

Overschrijven

2009-03-13T17:20:00.004+01:00

Het lijkt monnikenwerk, een stukje uit een boek overschrijven. En dat is het ook.

Gisteren, toen ik een citaat uit De overgave overtikte, voelde ik (weer eens) hoe leerzaam dat eigenlijk is.

Neem een fragment uit een goed boek. Neem een gedicht. Neem een tekst die je mooi vindt. En typ of schrijf die tekst over. Letter voor letter, woord voor woord, komma's, punten, hoofdletters: wees heel precies.

Je leest niet alleen wat de schrijver doet. Je voelt het. Je krijgt de tekst letterlijk 'in de vingers'.

De overgave (citaat)

2009-03-12T13:46:00.010+01:00

Ik weet nog steeds niet zeker wat dat met een mens doet, zoveel verlies. En als ik het niet weet, wie dan wel? Ik weet dat mensen denken dat het me harder heeft gemaakt, maar zo voelt dat helemaal niet. Als je mij bent en je kijkt van binnenuit is het precies andersom: elke nieuwe klap maakt mij weker, kwetsbaarder, en juist de wereld zo veel harder. Zwaarder vooral. Dingen die vroeger luchtig leken krijgen steeds meer gewicht. Je moet je rustig houden om ze nog te kunnen dragen. Misschien bedoelen ze dat. In het begin vervloek je alles en iedereen omdat het zo vreselijk onrechtvaardig is. Waarom jij? Waarom uitgerekend degenen van wie jij zo veel hield? Dat leer je af. Schreeuwen en ontkennen, om je heen slaan en tegen beter weten in proberen vast te houden vraag te veel energie. Er komt een punt waarop je die gewoon niet nog eens opbrengt. Wat je dan nog rest heb je nodig, alleen om door te kunnen zeulen met die hele last. En voor je het weet is blijven ademen belangrijker geworden dan luidkeels protesteren. Moeheid, daar lijkt het nog het meeste op, een intens verlangen om nu eens heel lang heel erg diep te mogen slapen. Wie weet oogt die murwheid als je haar van grote afstand ziet wel als gewenning.
(pag 217, de Overgave)

De Schrijver en zijn Onderwerp

2009-03-11T13:42:00.001+01:00

Toen ik het eenmaal zag, liet het me niet meer los. Het werd een obsessie.

Tijdens het lezen van De overgave klapte ik na ieder hoofdstuk het boek even dicht. Ik moest en zou telkens de buitenkant van het boek bekijken. Daartoe moest ik het boek bijna gewelddadig openklappen met de tekst naar beneden. Want pas dan kon ik de voor -en achterkant naast elkaar leggen.

Rechts (op de voorkant) staat een vrouw afgebeeld met een baby aan haar borst. Zij kijkt scherp in de camera, in haar ogen schittert de ironie, om haar mond een licht spottende lach. En kijk! Kijk nou eens goed naar dae auteursfoto op de achterflap (links). Heeft Japin niet precies diezelfde twinkeling in zijn ogen? Lacht hij niet net zo mild spottend, als de vrouw op de voorkant van zijn boek?

Ze lijken wel familie van elkaar. Ben ik gek geworden? Leken ze altijd al op elkaar? Heeft Japin daarom deze vrouw tot onderwerp van zijn boek gekozen? Zich aangetrokken gevoeld tot deze geschiedenis? Wat is dit voor verbond?

Ik ben blij dat ik het boek uit heb. Het begon een beetje eng te worden.

http://www.arthurjapin.nl

Ijspret (19)

2009-03-10T13:40:00.007+01:00

En toen kwam de ultieme beloning. Terwijl wij als een stelletje onwennige toeristen de berg afglibberden, zagen we hem. Hij trok zich niets van ons aan, hij was thuis. Langzaam werden we stil. Tot we allemaal naar hem staarden. Een beetje ontdaan.

Vos keek eventjes terug vanuit eenzame hoogte, alsof hij ons wilde geruststellen. Maar ook alsof hij ons duidelijk wilde maken dat we bij hem op zijn berg op bezoek waren en niet andersom.

Berggids Delphine had de tegenwoordigheid van geest om haar camera te pakken en op het juiste moment te klikken. Wow!

Ijspret (18)

2009-03-09T12:49:00.004+01:00

Allereerst een dierenspoor in de maagdelijke sneeuw. Juf Delphine wees ons erop. Anders was ik er zo voorbij geschuifeld op mijn 'raquettes'.

Vraag 1. Van welk dier zijn deze sporen?
Vraag 2. En welke kant loopt het beest op?

's Avonds had ik een leuk raadsel bij de kaasfondue. Puberende snowboarders kijken niet goed om zich heen, zeker niet als het diersporen betreft. Ze houden per definitie niet van natuur. En ook niet van stilstaan, trouwens. Zo snel mogelijk die berg af. Duhuh!

Daag uw toehoorders vervolgens uit, om de sprong na te spelen. Succes verzekerd!

Antwrd. 1. De Sneeuwhaas
Antwrd. 2. Hij loopt naar de berg. Voorpoten zet hij achter elkaar neer. Dan trekt hij zijn achterpoten over zichzelf heen, en zet ze naast elkaar in de sneeuw.

IJspret (17)

2009-03-06T07:00:00.009+01:00

Het was reuze makkelijk, was mij verzekerd. Als je gewoon kon lopen, kon je ook op raquettes lopen. Echt waar. Regel 1: loop als Charlie Chaplin, met je voeten naar buiten. Regel 2: ga altijd recht de helling af, niet schuin.

Dus onthou, straight downhill like a duck. C'est tout. Pfff.

Ik deed mee aan een georganiseerde bergwandeling. We kregen ieder een paar enorme tennisrackets onder de schoenen. Plus een paar skistokken. Met de lift gingen we naar 3000 meter. Vandaar zouden we afdalen naar 2300 meter, terug naar Val Thorens.

Het was inderdaad meestal een fluitje van een cent. Tot de paar stukken echt steile afdalingen. Versteend stond ik boven aan de eerste helling naar beneden te kijken. De hele groep was al daar, behalve ik. J'ai peur, bibberde ik. Of was het 'je suis peur'? What the hell, ik ben bang. I've broken my arm, bibberde ik maar weer eens. I want to go back. Home. Anywhere but here.

Ik was op slag terug op de lagere school. Daar hing ik boven in het wandrek. Er was geen beweging meer in mij te krijgen. Meneer van Oossanen redde mij treetje voor treetje naar beneden. Daar stond ik boven op de springplank, hoog boven het water. Alle leerlingen keken naar mij omhoog. Ik stond vastgenageld. De zwemleraar pakte me bij mijn handen beet en liet me langzaam het water inzakken.

Nu was daar berggids Delphine met haar strenge donkerbruine ogen. Ze pakte me bij de arm en gaf bevelen die ik slaafs opvolgde. Stap voor stap hielp ze me zo naar beneden. Onderaan de helling bedankte ik haar. Zij knikte. Quelle idiote, voelde ik haar denken. Une Hollandaise met hoogtevrees? Pfff. En een arm die net uit het gips is? Pfff. Heb ik dat? Buitenlanders.

Tien minuten later passeerden we een gletsjer, die niet meer helemaal met sneeuw bedekt was. Ik zag glimmend edelsteen. Ik zag fonkelend blauw. Delphine spoorde ons aan om door te stappen op onze raquettes. Maar we hielden de pas in. De gletsjer had de kracht van een magneet. Delphine had even niets meer te vertellen. Wat kon ze ook inbrengen tegen de eeuwigheid? Met open mond staarden we naar het oeroude ijs. Het was stil. Alleen de wind. Welke verhalen had de gletsjer ons te vertellen?

Dit was nog eens ultieme ijspret! Dus hiervoor had ik deze angsten doorstaan op dit belachelijke Chaplin-schoeisel. Er zouden nog meer beloningen volgen, want de bergen zaten vol verrassingen...

met dank aan www.serveerblaadje.nl

Ijspret (16)

2009-03-05T09:31:00.013+01:00

'Nee', zei ik dapper, 'ik blijf wel hier. Ik ga lekker lezen en ik zal iedere ochtend en vooruit, ook iedere avond de stokbroodkruimels opzuigen.' Een weekje wintersport met een arm die zojuist bevrijd is uit het gips. Dat is natuurlijk gekkenwerk. Ik was zo ontzettend bang om te vallen, dat ik de eerste dag het appartement niet durfde te verlaten.

Man liet het daar niet bij zitten. Hij toog met me naar de eerste de beste sportwinkel. 'Quelque chose pour dessous les chaussures', mompelde ik in mijn middelbare-school-Frans, wat betekent dat ik probeer mij in razend tempo allerlei mogelijke woorden te herinneren en die aaneenrijg op meestal beschamend onFranse wijze. Maar de verkoopster begreep het, zeker toen man toevoegde: 'She broke her arm six weeks ago, she has just recovered.'

De verkoopster kwam met sneeuwkettingen aan. Niet voor onder de autobanden, maar voor onder mijn schoenen. Heerlijk! Ik bewoog me als een ervaren bergbewoner door het dorp, heuvel op, heuvel af, sneeuw, ijs. Mijn sneeuwkettingen trotseerden alles, en ik daardoor ook. Totdat ik ergens naar binnenging. Dan werden mijn sneeuwkettingen plotseling levensgevaarlijk. Onhandig schoof ik stapvoets langs de schappen van de supermarkt. Ik gleed de lift in, naar ons appartement. Glibberend stapte ik het cafe binnen, waar ik zulke onverwachte uitglijers maakte, dat ik makkelijk weer een bot kon breken. Ohlala...

Het werd dus zaak zoveel mogelijk tijd buiten door te brengen. De zon brak door. De hemel werd blauw. Het uitzicht bleek adembenemend. De berglucht gezond. Van een huismus veranderde ik in een sneeuwhaas. Een overmoedige sneeuwhaas, dat wel. Waarover later meer.

Duende

2009-02-16T21:47:00.007+01:00

Dit wordt een raar warm Spaans tussendoortje, temidden van alle vrieskou en ijspret van de laatste weken. Affijn, ik zag Duende, een programma van Gijs Scholten van Aschat en Eric Vaarzon Morel. Gitaar en poezie.

Er zaten voornamelijk vrouwelijke veertigers in de zaal van de Kleine Komedie. Kwamen ze voor deze twee mannen? Of voor de gitaarmuziek? Of voor de poëzie? Die trouwens ook geschreven was door mannen-mannen-mannen?

Waarom zat ik zelf eigenlijk in de zaal? Als vrouwelijke veertiger? Welk verlangen werd hier beantwoord? Of opgeroepen?

Eric Vaarzon Morel: je blijft naar hem luisteren natuurlijk. Zijn virtuoze gitaarspel. Vergroeid met zijn instrument. Maar je blijft ook naar hem kijken; hij is mooi van lelijkheid en andersom.
Gijs Scholten van Aschat blaast zichzelf pas leven in als hij acteert. Door te transformeren, laat hij zichzelf zien. Zo niet, dan is hij vrij kleurloos. De paradox van de acteur.

En ik zoek nu al een hele dag naar de bundel O Amor Natural van Drummond de Andrade. Ik heb het boek vast eens uitgeleend, ben alleen vergeten aan wie.

Ik zoek het gedicht Ik draag met mij mee. Wie helpt?

Ijspret (15)

2009-02-14T21:54:00.004+01:00

De behoefte om over mijn gebroken pols te schrijven is geheel verdwenen.
Het was me kennelijk toch echt te doen om het bot.

Dat skelet.
Het geraamte.
Dat mysterieuze beenderstelsel dat ons overeind houdt.
Dat kapot kan. En ook weer geneest.

Tja, nu rest een revalidatieproces van een gezwollen, stijve, pijnlijke pols. Spieren. Pezen. Bindweefsel.
Pfff, totaal niet interessant! Zeker niet iets om verslag van te doen.

Ijspret (14)

2009-02-11T20:54:00.005+01:00

Archeologie
(sonnet van Esther Jansma, uit de bundel Hier is de tijd)

Als we ons dan toch moeten kleden,
tegen kou bijvoorbeeld, of in naam van iets,
in resten van dit of dat verleden,
verhalen en geheugensteuntjes die niets

vertellen dan dat we er al waren
in de tijd die bestond voor dit heden -
als wij onszelf alleen in het nu kunnen bewaren
door onszelf voortdurend uit te vinden in het nu

dan liefst eenvoudig, aan de hand van kleding.
Je zit aan tafel. Opeens zie je hoe iemand
ijs overstak, hoe hem de kou beving

of een ander einde en je zegt: kijk,
hier heb je zijn schoenen, leren mantel, wanten.
'Waar is de tijd? Hier is de tijd.'

Ijspret (13)

2009-02-10T12:23:00.005+01:00

Morgen gips eraf.

Het voelt als een kermisattractie.
Aantrekkelijk, maar ook eng.

Nog 1 nachtje slapen en dan zie ik de gipsmeester weer.

(Zo worden medewerkers van de gipskamer genoemd. En terecht. Meesters zijn het.)

Gipsmeester.
Ik vind het een gouden titel voor een weblog. Een televisie-serie. Een dichtbundel.